Η Θεωρία των Υπερχορδών αποτελεί μία από τις αιχμές της σύγχρονης επιστημονικής έρευνας και όπως δηλώνουν οι επιστήμονες που εμπλέκονται στην έρευνά της αποτελεί έναν πολλά υποσχόμενο δρόμο κατανόησης του Κόσμου μέσα στον οποίο ζούμε. Η ενασχόληση μαζί της όμως δεν είναι η «ξερή» επιστημονική μέθοδος των προηγούμενων αιώνων, αλλά ουσιαστικά συνιστά τρόπο φιλοσοφικής θεώρησης του Κόσμου.
Ένα Σύντομο Ιστορικό
Αρχικά οι επιστήμονες πίστευαν πως η ύλη αποτελείται από μικρούς δομικούς λίθους που ονόμασαν μόρια, ενώ στη συνέχεια κατέληξαν στο συμπέρασμα πως τα ίδια τα μόρια δομούνται από μικρότερα σωμάτια που ονόμασαν άτομα. Αργότερα διαπίστωσαν πως τα άτομα αποτελούνται και αυτά από μικρότερους δομικούς λίθους: τα πρωτόνια, τα νετρόνια και τα ηλεκτρόνια. Και τελικά διαπίστωσαν ότι και αυτά προκύπτουν από συνδυασμούς μικρότερων σωματιδίων που τα ονόμασαν «κουάρκ». Επίσης, σιγά - σιγά άρχισε να γίνεται αντιληπτό από τους φυσικούς πως η ύλη είναι απλά μορφική έκφραση δονούμενης ενέργειας, όπως ακριβώς η άμμος που παίρνει σχήματα πάνω σε έναν δονούμενο μεταλλικό δίσκο. Έτσι τα στοιχειώδη σωμάτια άρχισαν να αναγνωρίζονται στη συνείδηση των επιστημόνων ως συγκεκριμένες ενεργειακές εκφράσεις συγκεκριμένων ενεργειακών δονήσεων. Τα πράγματα πήγαν ένα βήμα πιο πέρα όταν ορισμένοι θεωρητικοί φυσικοί πρότειναν ότι οι δομικοί λίθοι της ύλης δεν είναι μεμονωμένα σωμάτια αλλά δονούμενες χορδές. Χορδές παλλόμενες που καθώς κραδαίνονται δίνουν ως αποτέλεσμα τα γνωστά στοιχειώδη σωμάτια. Με άλλα λόγια τα στοιχειώδη σωμάτια της ύλης ήταν αντιληπτά ως η μορφική έκφραση μικροσκοπικών χορδών που πάλλονται με συγκεκριμένη συχνότητα. Κάτι ανάλογο δηλαδή με μια χορδή κιθάρας που ανάλογα με την τάση της και με τη συχνότητα με την οποία δονείται παράγει συγκεκριμένες μουσικές νότες.
Με αυτό τον τρόπο η Θεωρία των Υπερχορδών μας φέρνει στο κατώφλι της μουσικής του Κόσμου. Και το εντυπωσιακό είναι ότι οι επιστήμονες ανά τον κόσμο ανυπομονούν να μάθουν τις νότες αυτής της παγκόσμιας μουσικής.
Η Θεωρία των Πάντων
Οι πρώτοι σπόροι της νέας αυτής θεωρίας ρίχτηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1960 από την εργασία του θεωρητικού φυσικού Gabrielle Veneziano ο οποίος έφερε στο φως τη βασική εκείνη ιδέα που αποτέλεσε τη βάση της Θεωρίας των Χορδών. Ότι δηλαδή οι δομικοί λίθοι της ύλης δεν είναι σωματίδια αλλά δονούμενες μικροσκοπικές χορδές. Μάλιστα διαπιστώθηκε ότι αυτή η νέα θεωρία βρισκόταν σε καλύτερη συμφωνία με τα πειραματικά δεδομένα από τις παλαιότερες θεωρίες που θεωρούσαν ότι ο Κόσμος αποτελείται από σωματίδια – δομικούς λίθους. Από εκεί και έπειτα και μετά από πολλές δυσκολίες η θεωρία αυτή εμπλουτίστηκε, δοκιμάστηκε πειραματικά και τελικά στις μέρες μας μέσα από την εξέλιξή της ήρθε στο προσκήνιο της επιστημονικής έρευνας μετουσιωμένη και πιο αποτελεσματική με μια νέα ονομασία και συγκεκριμένα ως Θεωρία των Υπερχορδών.
Η Θεωρία των Υπερχορδών αποτελεί ένα ιδιαίτερα εξελιγμένο μαθηματικό μοντέλο φτιαγμένο έτσι ώστε να περιγράφει τον τρόπο λειτουργίας του μικρόκοσμου, του μακρόκοσμου, του χώρου, του χρόνου, όλων των στοιχειωδών σωματιδίων, αλλά και όλων των φυσικών δυνάμεων. Ο τρόπος που βλέπει τον Κόσμο τούτη η θεωρία είναι συνθετικός. Για παράδειγμα, μια από τις βασικές προσπάθειες των επιστημόνων που εργάζονται πάνω στη θεωρία αυτή είναι η ενοποίηση των τεσσάρων θεμελιωδών φυσικών δυνάμεων (ηλεκτρομαγνητικής, βαρυτικής, πυρηνικής και ασθενούς) σε μία και μόνο Δύναμη της οποίας αυτές οι τέσσερις θα αποτελούν συγκεκριμένες εκφράσεις κάτω από κατάλληλες συνθήκες.
Η προοπτική αυτή είναι συγκλονιστική και αποτέλεσε το όνειρο του ¶λμπερτ Αϊνστάιν αλλά και αποτελεί το όνειρο κάθε φυσικού επιστήμονα στις μέρες μας. Και αυτό διότι υπόσχεται ότι θα μπορεί ο Κόσμος να γίνεται αντιληπτός όχι αποσπασματικά αλλά στο σύνολό του. Έτσι θα εισέλθουμε στο άδυτο της φύσης, στην επικράτεια των αιτιών από όπου θα μπορούμε να παρατηρούμε, να ερμηνεύουμε και να κατανοούμε τον Φυσικό Κόσμο ως αποτέλεσμα αυτών των αιτιών. Με άλλα λόγια η αντίληψη του Κόσμου μέσα από τη Θεωρία των Υπερχορδών προσφέρει ουσιαστικά ένα νέο είδος συνείδησης που ανυψώνεται πάνω από τον κόσμο των φαινομένων και γι’ αυτό θεωρείται ότι θα μπορεί να ερμηνεύει τα πάντα μέσα στον κόσμο των φαινομένων. Αυτός ήταν σε γενικές γραμμές ο λόγος που οι φυσικοί αναγνωρίζοντας αυτές τις εξαιρετικές προοπτικές χαρακτηρίζουν πλέον τη Θεωρία των Υπερχορδών ως την επερχόμενη Θεωρία των Πάντων, μέσα στην οποία θα βρίσκει ερμηνεία όλος ο Κόσμος.
Ένας Κόσμος Χορδών, Ένας Κόσμος Αλλιώτικος
Μπορεί κάτι τέτοιο να ακούγεται απλό αλλά δεν είναι. Αυτή τη στιγμή οι φυσικοί έχουν στα χέρια τους μια πρωτοποριακή ιδέα (αυτή της ύπαρξης των χορδών) και ένα υψηλότατο μαθηματικό μοντέλο το οποίο προτείνει λύσεις. Ανάλογα όμως με τις παραμέτρους αυτού του μοντέλου μπορούμε να έχουμε διαφορετικές εκφράσεις της Θεωρίας των Υπερχορδών. Με άλλα λόγια, υπάρχουν δυνητικά χιλιάδες ή και εκατομμύρια Θεωρίες Υπερχορδών ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες του εκάστοτε μαθηματικού μοντέλου (όπως για παράδειγμα για το αν πρόκειται για ανοικτές ή κλειστές χορδές ή για το πόσες διαστάσεις προβλέπονται πέραν αυτών του χωρόχρονου). Ωστόσο θεωρείται ότι μόνο πέντε με έξι τέτοιες θεωρίες μπορούν να σταθούν με συνέπεια και πάνω σε αυτές δουλεύουν κυρίως οι ερευνητές. Ένα από τα βασικότερα σημεία της Θεωρίας των Υπερχορδών είναι ότι προβλέπει πως οι χορδές δεν υπάρχουν μόνο μέσα στις τέσσερις διαστάσεις του χωρόχρονου αλλά υπάρχουν ταυτόχρονα σε πολλές επιπλέον διαστάσεις. Δηλαδή οι χορδές ταλαντώνονται μέσα στο χώρο των τριών διαστάσεων, μέσα στο χρόνο, αλλά και μέσα σε όλες τις επιπλέον διαστάσεις. Με άλλα λόγια μιλάμε πλέον για Σύμπαν πολλαπλών διαστάσεων! Οι διαστάσεις αυτές ποικίλουν, ανάλογα με το μοντέλο της θεωρίας. Για παράδειγμα, υπάρχει μοντέλο Υπερχορδών με βάση το οποίο οι διαστάσεις είναι εικοσιέξι, ενώ σε κάποιο άλλο μοντέλο οι διαστάσεις είναι δέκα. Αυτές οι επιπλέον διαστάσεις δεν γίνονται αντιληπτές από εμάς διότι, όπως εκτιμούν οι ερευνητές, με κάποιο τρόπο θεωρείται ότι συμπτύσσονται σε πάρα πολύ μικρό μέγεθος. Ανάλογα δε με το ποιον τρόπο συρρικνώνονται αυτές οι επιπλέον διαστάσεις προκύπτουν και διαφορετικές Θεωρίες Υπερχορδών, όπως προαναφέρθηκε.
Επίσης, η Θεωρία των Υπερχορδών προβλέπει την ύπαρξη της αποκαλούμενης «Σκιώδους Ύλης», μιας ύλης αόρατης διότι δεν αλληλεπιδρά με το γνωστό μας φως. Μια ύλης που μπορεί αυτή τη στιγμή που διαβάζετε τούτο το κείμενο να σας διαπερνά αλλά να μην το αντιλαμβανόσαστε. Ωστόσο οι φυσικοί αναφέρουν πως αυτή η σκιώδης ύλη είναι δυνητικά ανιχνεύσιμη από τις βαρυτικές της επιδράσεις. Συνεπώς μπορούν να υπάρχουν σκιώδεις πλανήτες ή σκιώδεις αστέρες και γαλαξίες, ακόμη και ένα ολόκληρο σκιώδες σύμπαν. Όπως δηλώνει χαρακτηριστικά για αυτό το θέμα ο John Schwarz, ένας από τους πρωτεργάτες ερευνητές της Θεωρίας των Υπερχορδών: «Η ύπαρξη της Σκιώδους Ύλης είναι συνεπής με ότι ξέρουμε για το Σύμπαν, διότι υπάρχει η ένδειξη πως η ορατή ύλη του Σύμπαντος αποτελεί περίπου το 10% της ολικής μάζας του. Έτσι ακόμη και αν το μισό της μάζας του αποτελούνταν από Σκιώδη Ύλη, αυτό θα ήταν απολύτως συνεπές».
Μία ακόμη εντυπωσιακή δυνατότητα που δίνει η ύπαρξη των χορδών είναι ότι μια χορδή μπορεί να εκταθεί, αν υπάρξουν οι κατάλληλες συνθήκες, στο άπειρο χωρίς να σπάσει, να αποκτήσει διαστάσεις συμπαντικές και να ανιχνευθεί από τους αστρονόμους. Επίσης υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να υπάρχουν στο Σύμπαν χορδές απομεινάρια της Μεγάλης Έκρηξης οι οποίες να μπορούν να εντοπιστούν από τα γήινα τηλεσκόπια.
Το Πρόβλημα Της Συνείδησης
Όπως αναφέρουν οι θεωρητικοί φυσικοί που μελετούν τη Θεωρία των Υπερχορδών αυτή η θεωρία ανήκει στη φυσική του 21ου και του 22ου αιώνα και κατά τύχη έγινε αντιληπτή στον 20ο αιώνα. Αυτό σημαίνει ότι η συγκεκριμένη θεωρία δεν μπορεί να γίνει αντιληπτή πλήρως στις μέρες μας διότι απλούστατα δεν υπάρχει το κατάλληλο συνειδησιακό υπόβαθρο για την κατανόησή της. Και ακόμη δεν υπάρχουν αυτή τη στιγμή εκείνα τα κατάλληλα μαθηματικά (παρά το ότι τα μαθηματικά που χρησιμοποιούνται είναι αρκετά πρωτοποριακά) που μπορούν να χειριστούν πλήρως μια τέτοια ιδέα. Έτσι όλοι εναποθέτουν τις ελπίδες τους στα μαθηματικά του μέλλοντος, που θα διαμορφωθούν μέσα στους επόμενους δύο αιώνες, και τα οποία θα μπορέσουν να στηρίξουν αποτελεσματικότερα τη θεωρία από τα υπάρχοντα αυτή τη στιγμή μαθηματικά. Κατά μία έννοια μοιάζουμε με κάποιον πρωτόγονο άνθρωπο που βρίσκει τυχαία στο δρόμο του ένα πολύπλοκο εξελιγμένο εργαλείο το οποίο κάθεται και το περιεργάζεται με απορία και δέος, καθώς δεν γνωρίζει το πώς να το χρησιμοποιήσει παρόλο που διαισθάνεται τη χρησιμότητά του.
Οι φυσικοί θεωρούν πως η κατανόηση της Θεωρίας των Υπερχορδών θα σημάνει την αλλαγή του τρόπου με τον οποίο η ανθρωπότητα θα αντιλαμβάνεται τον Κόσμο και την ανατολή ενός νέου τρόπου συνείδησης πολύ ευρύτερου και πιο διεισδυτικού. Όπως δήλωσε ο Michael Green ένας από τους σύγχρονους πρωτεργάτες της Θεωρίας των Υπερχορδών: «Αν αυτή η εντελώς νέα θεωρία είναι σωστή, θα σημειωθούν αλλαγές στη δομή των φυσικών θεωριών, οπότε θα προβλέψει κάποια εντυπωσιακά φαινόμενα που δεν τα έχουμε παρατηρήσει ποτέ πριν».
Πάντως το σίγουρο είναι ότι αέρας αλλαγής πνέει πάνω από τα «εδάφη» της σύγχρονης επιστήμης. Η έννοιες της δόνησης, η έννοια της ενότητας που κρύβεται πίσω από την πολυμορφία του σύμπαντος, οι πολλαπλές διαστάσεις του Σύμπαντος και η συνειδητοποίηση της εξέλιξης της συνείδησης είναι κάποια από τα δώρα που μας φέρνει η Θεωρία των Υπερχορδών. Δεν είναι όμως νέα δώρα. Και αυτό διότι αποτελούν απόψεις που εδώ και χιλιετίες εμφανίζονται σε όλες τις εσωτερικές παραδόσεις του κόσμου. Ίσως τελικά η επιστήμη να ξαναανακαλύπτει αιώνιες αλήθειες που έχουν ξεχαστεί εδώ και πολύ καιρό από την ανθρωπότητα.
Πέμπτη 2 Ιουλίου 2009
Αλλαγή βιβλίων ιστορίας και στην Κύπρο
Αλλαγή βιβλίων Ιστορίας στην Κύπρο
ΤΟΥ ΠΑΝΙΚΟΥ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗ*
ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ Παιδείας της Κύπρου, άνευ καμίας συνεννοήσεως με το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων της Ελλάδας, προχωρεί σε αλλαγή των βιβλίων της Ιστορίας της Κύπρου, για να καταπολεμηθεί έτσι η έχθρα μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων της Κύπρου. Θα γίνονται δε και ειδικά σεμινάρια από «ειδικούς» περί της σύγχρονης Ιστορίας της Κύπρου των τελευταίων 50 χρόνων. Θέτουμε κάποια ερωτήματα και ζητάμε να ληφθούν σοβαρά υπόψη από όλους:
1) Ποιοι θα συγγράψουν τα νέα σχολικά βιβλία Ιστορίας; Μήπως σε αυτούς τους ειδικούς, όπως τους αποκαλούν, θα περιλαμβάνεται και ο γνωστός ανθέλληνας κ. Καζαμίας, που αποκάλεσε ειρηνική επέμβαση την τουρκική εισβολή;
2) Tι θα προσθέσουν και τι θα απαλείψουν από τα βιβλία;
3) Είναι αξιόπιστα τα άτομα που θα μετέχουν στις επιτροπές;
4) Tα παιδιά αγνοούν όχι μόνο την σύγχρονη κυπριακή Ιστορία αλλά και γενικά όλη την ελληνική Ιστορία.
Είναι ένα ζήτημα που πρέπει και αυτό να προβληματίσει όσους ενδιαφέρονται για την Ιστορία. Ας ρωτήσουμε, για παράδειγμα, τα παιδιά πότε εμφανίστηκαν οι Τούρκοι στο ιστορικό προσκήνιο, από ποιους λαούς και με ποιους τρόπους καταλήφθηκε η Κύπρος από τους εκάστοτε κατακτητές της, ποιος ηταν ο Παύλος Μελάς, πότε ενώθηκαν τα Δωδεκάνησα με την Ελλάδα, τι ήταν τα Τάγματα Εργασίας. Οι απαντήσεις θα είναι κωμικοτραγικές.Είναι αλήθεια ότι τα σχολικά βιβλία της ελληνικής μας Ιστορίας χρειάζονται αναθεώρηση. Προς το καλύτερο, όμως, όχι προς το χειρότερο. Θα μπορούσαν να διδάσκονται τα παιδιά το ήθος των ηρώων της ΕΟΚΑ, τις επιστολές των μελλοθανάτων, τις ηρωικές πράξεις αυτοθυσίας τόσων παλληκαριών που έχυσαν το αίμα τους για ελευθερία και δημοκρατία σε αυτό το νησί. Αναμένουμε με αγωνία να δούμε πώς θα αλλάξει η Ιστορία και από ποιους. Θα είμαστε όλοι σε εγρήγορση.
* Φιλόλογος
πηγή "η σημερινή"
ΤΟΥ ΠΑΝΙΚΟΥ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗ*
ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ Παιδείας της Κύπρου, άνευ καμίας συνεννοήσεως με το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων της Ελλάδας, προχωρεί σε αλλαγή των βιβλίων της Ιστορίας της Κύπρου, για να καταπολεμηθεί έτσι η έχθρα μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων της Κύπρου. Θα γίνονται δε και ειδικά σεμινάρια από «ειδικούς» περί της σύγχρονης Ιστορίας της Κύπρου των τελευταίων 50 χρόνων. Θέτουμε κάποια ερωτήματα και ζητάμε να ληφθούν σοβαρά υπόψη από όλους:
1) Ποιοι θα συγγράψουν τα νέα σχολικά βιβλία Ιστορίας; Μήπως σε αυτούς τους ειδικούς, όπως τους αποκαλούν, θα περιλαμβάνεται και ο γνωστός ανθέλληνας κ. Καζαμίας, που αποκάλεσε ειρηνική επέμβαση την τουρκική εισβολή;
2) Tι θα προσθέσουν και τι θα απαλείψουν από τα βιβλία;
3) Είναι αξιόπιστα τα άτομα που θα μετέχουν στις επιτροπές;
4) Tα παιδιά αγνοούν όχι μόνο την σύγχρονη κυπριακή Ιστορία αλλά και γενικά όλη την ελληνική Ιστορία.
Είναι ένα ζήτημα που πρέπει και αυτό να προβληματίσει όσους ενδιαφέρονται για την Ιστορία. Ας ρωτήσουμε, για παράδειγμα, τα παιδιά πότε εμφανίστηκαν οι Τούρκοι στο ιστορικό προσκήνιο, από ποιους λαούς και με ποιους τρόπους καταλήφθηκε η Κύπρος από τους εκάστοτε κατακτητές της, ποιος ηταν ο Παύλος Μελάς, πότε ενώθηκαν τα Δωδεκάνησα με την Ελλάδα, τι ήταν τα Τάγματα Εργασίας. Οι απαντήσεις θα είναι κωμικοτραγικές.Είναι αλήθεια ότι τα σχολικά βιβλία της ελληνικής μας Ιστορίας χρειάζονται αναθεώρηση. Προς το καλύτερο, όμως, όχι προς το χειρότερο. Θα μπορούσαν να διδάσκονται τα παιδιά το ήθος των ηρώων της ΕΟΚΑ, τις επιστολές των μελλοθανάτων, τις ηρωικές πράξεις αυτοθυσίας τόσων παλληκαριών που έχυσαν το αίμα τους για ελευθερία και δημοκρατία σε αυτό το νησί. Αναμένουμε με αγωνία να δούμε πώς θα αλλάξει η Ιστορία και από ποιους. Θα είμαστε όλοι σε εγρήγορση.
* Φιλόλογος
πηγή "η σημερινή"
Αζατρού: η αναβίωση της παγανιστικής λατρείας.
Θα περίμενε κανείς πως η βαθιά επίδραση του Χριστιανισμού στην ευρωπαϊκή ήπειρο και τον παγκόσμιο πολιτισμό γενικότερα, θα είχε σβήσει από το χάρτη τις προγενέστερες θρησκείες. Ωστόσο, σε παγκόσμια κλίμακα παρατηρείται σήμερα μια σταθερή αναγέννηση των αρχαιότερων παγανιστικών λατρειών, ιδιαίτερα εκείνων που σχετίζονται με τη λατρεία του φυσικού γήινου κύκλου. Μια τέτοια περίπτωση είναι η Αζατρού, η επιβίωση της αρχαίας σκανδιναβικής θρησκείας.Η λέξη Αζατρού (αχ-σαχ-τρου) ήταν ο όρος που χρησιμοποιείτο στο παρελθόν για να διακρίνει τους πιστούς Σκανδιναβούς, άνδρες και γυναίκες, στους θεούς, τις θεές, και τα έθιμα της προχριστιανικής βόρειας Ευρώπης. Σήμερα οι οπαδοί της Αζατρού ή Αζατρουάρ βρίσκονται σε όλο τον κόσμο, ενώ η ίδια η Αζατρού μαζί με τον Λουθηρανισμό είναι οι δύο αναγνωρισμένες κρατικές θρησκείες στην Ισλανδία. Το φιλοσοφικό υπόβαθρο της Αζατρού αναγνωρίζει το θάρρος, την τιμή, την τιμιότητα, τη φιλοξενία, την αυτάρκεια και τη ανάληψη της ευθύνης, την εργατικότητα, την επιμονή στο στόχο, τη δικαιοσύνη (μια έμφυτη αίσθηση της δικαιοσύνης και σεβασμού των άλλων), την πίστη στους φίλους και την κοινότητα και μια προθυμία για την επιδίωξη του ορθού.
Οι θεοί και οι θεές του Βορρά ήταν γνωστοί συλλογικά ως Εζίρ, δηλαδή «στυλοβάτες». Ως στυλοβάτες στήριζαν τον κόσμο και ήταν το επίκεντρο της οικογενειακής και φυλετικής δομής των φυλών του Βορρά. Οι ιστορίες τους βρίσκονται στη λογοτεχνία των Σκανδιναβών και των Γερμανών, καθώς και των σαξόνων κατακτητών της Αγγλίας.
Πολλές από τις ιστορίες, τα τραγούδια και τα ποιήματα των Σκανδιναβών διατηρήθηκαν στα ισλανδικά έπη, όπως επίσης και σε άλλα λογοτεχνικά κείμενα και λαογραφικά κατάλοιπα από τη βόρεια Ευρώπη. Η Αζατρού προβάλλει ως ιδιαίτερα σαμανική εθνική παράδοση για πολλούς, καθώς οι πιστοί της τιμούν επίσης τα προγονικά πνεύματα και εκείνα που ζουν στη γη, το νερό, τον αέρα και τα δάση. Υπάρχει μια ισχυρή έμφαση στη ατομική πνευματικότητα στην κοινότητα Αζατρού. Οι πιστοί διαμορφώσουν μικρές ομάδες, που συνήθως παίρνουν και διαφορετικά ονόματα, με κοινότερο το οίκος και εστία.
Οι Γιορτές
Ο Αζατρουάρ γιορτάζουν τέσσερις σημαντικές γιορτές κατά τη διάρκεια των ισημεριών και των ηλιοστασίων, καθώς και δευτερεύουσες λατρείες μαζί με τις γιορτές της ενθύμησης. Η Γιούλ κατά τη διάρκεια του χειμερινού ηλιοστάσιου είναι η σημαντικότερη και γιορτάζεται με συναθροίσεις των φίλων και της οικογένειας. Η Βα γιορτάζεται κατά τη στιγμή της εαρινής ισημερίας. Το Μεσοκαλόκαιρο γιορτάζεται στο καλοκαιρινό ηλιοστάσιο και είναι περίοδος συνάθροισης ομάδων σε εθνικό επίπεδο. Τέλος στη φθινοπωρινή ισημέρια γιορτάζεται το Λάιντ, κατά τη διάρκεια του οποίου συζητούνται διάφορες δουλειές και τελούνται θρησκευτικές λειτουργίες.
Εδώ χρειάζεται να παραθέσουμε κάποιες βασικές έννοιες-κλειδιά που θα μας δώσουν κάποια ιδέα για την πρακτική αυτής της θρησκείας:
«Μικρόκοσμος-Μακρόκοσμος»: Το σύνολο της δημιουργίας απεικονίζεται στο μικρότερο. Η πορεία του έτους αντανακλά την πορεία γης. Ο ήλιος αναγεννάται κατά τη διάρκεια του Μεσοχείμωνου και όλα τα φυτά γεννούνται την άνοιξη, για να πεθάνουν το φθινόπωρο. Αυτός ο κύκλος επαναλαμβάνεται κάθε έτος και έτσι θα γίνεται όσο υπάρχει ο κόσμος. Αυτή είναι και η ζωή του ανθρώπου. Γεννιέται, ωριμάζει και πεθαίνει σε έναν αέναο κύκλο επανάληψης των πραγμάτων. Αλλά η ζωή συνεχίζεται. Αυτή είναι η υπόσχεση που εκπληρώνεται κάθε φορά που γεννιέται ένα παιδί.
«Ο Κύκλος»: Η θρησκεία Αζατρού είναι βασισμένη στον αιώνιο κύκλο της φύσης. Όλα τα πράγματα ενδίδουν στις αρνητικές δυνάμεις στο τέλος, ακόμη και οι Θεοί. Ωστόσο ο άνθρωπος οφείλει να παλαίψει ακόμα κι αν αποδέχεται το πεπρωμένο του.
«Τελετουργία»: Οι σύγχρονοι παγανιστές φαίνεται πως έχουν το μάτι τους στραμμένο προς το παρελθόν, σε ό,τι αφορά τουλάχιστον στη διαμόρφωση της τελετουργίας τους. Η κεντρική έμπνευση αντλείται από την Έντα, το βιβλίο των αρχαίων ποιημάτων που περιγράφει τις περιπέτειες των θεών και την τελική μάχη.
«Μπλοτ»: Τούτη η λέξη χρησιμοποιείται για όλες τις θρησκευτικές τελετές. Δείχνει την προσφορά και την ενίσχυση μέσω της αλληλεγγύης μεταξύ των Θεών και των ανθρώπων. «Εποχιακοί γιορτασμοί»: Καθορίζονται από το παλαιό ισλανδικό ημερολόγιο και τιμούν τη συνεχή δημιουργία μέσω μέσα από στάδια αυξανόμενης πολυπλοκότητας και υψηλότερης τάξης, από την πρωτόγονη αρχή ως τη σύνθετη τελική δημιουργία των μεγάλων Θεών.
«Η Έναρξη»: Η πρώτη γιορτή αναφέρεται στη δημιουργία της ύλης.Τελείται κατά το φθινόπωρο, δηλαδή στην αρχή του νέου έτους σύμφωνα με αρχαίους υπολογισμούς.
«Γιούλ»: Η δεύτερη γιορτή τελείται την 21η Δεκεμβρίου, κατά τη διάρκεια της πιο σύντομης μέρας του έτους. Πρόκειται για μια υπενθύμιση της δημιουργίας του φωτός και της γέννησης του νέου ήλιου «Ζωή»: Η τρίτη μεγάλη τελετουργία αφορά στο γιορτασμό της ζωής την υψηλότερη μορφή της δημιουργίας. Οι Θεοί, τα ανθρώπινα όντα, η γη και όλα όσα ζουν διέπονται από μια αρχή και όλη η ζωή είναι ιερή.
«Το Κοινοβούλιο: Η τέταρτη γιορτή είναι αφιερωμένη στο νόμο, τον πολιτισμό, την κοινωνία και άλλους κανόνες του κόσμου των ανθρώπων. Τούτη η τελετουργία διεξάγεται κατά τις 20 Ιουνίου, στην ημέρα έναρξης του Άλθινγκ, του παλαιού ισλανδικού Κοινοβούλιου.
«Η Ολοκλήρωση του Κύκλου»: Η πέμπτη γιορτή είναι μια ευχαριστία για τους καρπούς της γης. Υπενθυμίζει στους πιστούς το αναπόφευκτο τέλος της ζωής και όλης της δημιουργίας. Τούτη η γιορτή συμπίπτει με την πρώτη υποδεικύοντας την ανανέωση. Είναι η υπόσχεση που δίνεται στο ουράνιο τόξο, τη γέφυρα μεταξύ των ανθρώπων και των Θεών. Όσο διαγράφεται στον ορίζοντα το ουράνιο τόξο, σύμφωνα με την αρχαία δοξασία , υπάρχει τάξη στον κόσμο.
«Η Γη»: Ο δρόμος τούτης της θρησκείας, όπως και άλλων παγανιστικών δοξασιών είναι οικολογικός. Οι πιστοί της αναμένεται να σέβονται τη γη, ως μητέρα όλου του ανθρώπινου γένους.
Ο Ηθικός Κώδικας
Όπως είναι φυσικό, υπάρχει ένας ηθικός κώδικας, τον οποίο τα μέλη της σύγχρονης πλέον θρησκείας Αζατρού είναι υποχρεωμένα να ακολουθούν. Σε αυτόν τον κώδικα μπορούμε να βρούμε ένα αμάλγαμα κοινωνικών, ηθικών και φιλοσοφικών απόψεων για τη ζωή και τους κανόνες που πρέπει να τηρεί το άτομο, έτσι ώστε να υφίστατσι ευταξία στην ανθρώπινη κοινωνία και τις σχέσεις της με τον περιβάλλοντα κόσμο.
Οι Αζατρουάρ, λοιπόν, βασίζουν τη θρησκεία τους στην πίστη στους Εζίρ, τους θεούς της ισλανδικής μυθολογίας. Ωστόσο επιτρέπεται η λατρεία και άλλων όντων καθώς ο κάθε άνθρωπος είναι ελεύθερος και απόλυτα υπέυθυνος για τις ενέργειές του.
Τα αγάλματα αφιερώνονται στους θεούς, αλλά κανείς δεν είναι υποχρεωμένος να τα λατρεύει. Κατά τον ίδιο τρόπο επιτρέπονται όλες οι μορφές λατρείες που υπακούν στον νόμο και την τάξη, ενώ υφίσταται η υπόσχεση τήρησης της θρησκείας και του πολιτισμού των προγόνων. Η Αζατρού είναι μια θρησκεία βασισμένη στην επιβίωση της φύσης, η οποία αποτελεί τμήμα της δημιουργίας των Θεών, ορατό στις ανθρώπινες αισθήσεις. Οι Θεοί δεν έπλασαν τον κόσμο εκ του μηδενός, αλλά τον δημιούργησαν από την αιώνια ενέργεια του κόσμου, σύμφωνα με τους νόμους του παγκόσμιου δέντρου της ζωής του Υγκντραζίλ, της τέφρας. Ωστόσο, οι Θεοί δεν κυβερνούν τον κόσμο, αλλά υπόκεινται στους νόμους του, ακριβώς όπως και οι άνθρωποι. Η δημιουργία και η καταστροφή είναι μια ατελείωτη διαδικασία. Η τελική δημιουργία δεν πραγματοποιήθηκε σε μια απόμακρη και ασαφή χρονολογικά αρχή, όπως συμβαίνει με τη βιβλική παράδοση περί της γένεσης του κόσμου και έτσι δεν υπάρχει κανένα ξαφνικό τέλος. Η δημιουργία και η καταστροφή είναι ένας συνεχής κύκλος που συντηρεί το χρόνο και το διάστημα. Όλα τα πράγματα είναι παροδικά. Ο κόσμος, οι θεοί, η γη και όλη η ανθρωπότητα υπόκεινται στο διαρκή κύκλο της ανανέωσης, αλλά ταυτόχρονα είναι μόνιμα μέσα στην παροδικότητά τους. Η αιωνιότητα διαμορφώνει μια σπείρα. Το σύμπαν αποκαθίσταται, αλλά δεν επαναλαμβάνεται ποτέ. Κάθε κύκλος είναι νέος, μοναδικός.
Οι Αζατρουάρ δε λατρεύουν τους Θεούς. Τους σέβονται και παίρνουν το μέρος τους στην αιώνια πάλη μεταξύ των θεών και των γιγάντων. Το δέντρο της ζωής, η τέφρα, είναι ο άξονας του κόσμου. Σε αυτό το δέντρο ενώνονται όλα τα νήματα της ύπαρξης. Στην τέφρα είναι ενωμένα το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον, όπως επίσης η γέννηση, η ύπαρξη και ο θάνατος.
Τέσσερα αρσενικά ελάφια δαγκώνουν τα φύλλα και τους καρπούς του Δέντρου της Ζωής. Κάθε ζωή είναι μόνο ένα φύλλο στο δέντρο της ζωής. Κάθε φύλλο που τρώγεται, ένας νέος οφθαλμός ανοίγεται. Με αυτόν τον τρόπο διατηρείται ο κόσμος. Το ένα γεγονός οδηγεί στο άλλο. Αυτή η υπόσχεση εκπληρώνεται κάθε φορά που γεννιέται ένα παιδί.
Όλη η ύπαρξη είναι μια αλληλεπίδραση δύο αντιθέτων, των δημιουργικών δυνάμεων των θεών και των αντιπάλων τους, της καταστρεπτικής ορδής των γιγάντων. Αυτή η αλληλεπίδραση δημιουργεί το χρόνο και την ανθρώπινη συνείδηση και συνεπώς οι Αζατρουάρ έχουν την υποχρεώση να σέβονται τους θεούς και το αριστούργημά τους, την ίδια τη φύση. Έχουν την υποχρέωση να σέβονται τη μητέρα γη και να αντιμετωπίζουν με διάθεση οικονομίας τους πόρους της. Η αλόγιστη εκμετάλλευση της γης είναι λάθος, όπως και η ολοκληρωτική απάρνηση των πόρων που διαθέτει. Και οι δύο απόψεις τείνουν να ανατρέψουν την ισορροπία, γιατί όλα τα πράγματα είναι μέρος του αιώνιου κύκλου. Τέλος οι Αζατρουάρ πιστεύουν σε μια ζωή ενάρετη και σύμφωνη με τους δρόμους των θεών. Σε τούτη την ενάρετη ζωή απαιτούνται εννέα αρετές, το θάρρος, η αλήθεια, η τιμή, η πίστη, η πειθαρχία, φιλοξενία,η εργατικότητα, η αυτάρκεια και η αυτοσυγκράτηση.
Η φυλετική συγκρότηση των Αζατρουάρ
Η βασικότερη μονάδα της θρησκευτικής λατρείας Αζατρού είναι ο οίκος, στα πρότυπα της αρχαιοελληνικής οργάνωσης, με τη στενότερη και την ευρύτερη έννοιά του. Στην προστασία του οίκου εκτός από τα βιολογικά μέλη του ανήκουν και οι συγγενείς κοντινοί ή μακρινοί. Οι οίκοι συναθροίζονται σε γένος έναν όρο που αποκτά πολλές και διαφορετικές σημασίες σε διαφορετικές ομάδες. Ορισμένη γένη έχουν πολλά μέλη και λειτουργούν όπως οι εκκλησίες, ενώ άλλα έχουν περισσότερο το χαρακτήρα της στενής οικογενειακής οργάνωσης και προσπαθούν να κρατούν τη μυστικότητά τους. Στην πραγματικότητα το γένος εδώ έχει την έννοια της μικρής φυλετικής ομάδας και αποτελείται από ανθρώπους που γνωρίζονται μεταξύ τους, συναντούναι και έχουν αίσθηση μιας οργανικής ομαδοποίησης.
Οι ιερείς της Αζατρού είναι γνωστοί ως Γκόθι (jere'as) ή Γκυθία (je'reja). Πρόκειται για τίτλους τιμητικούς, οι οποίοι δεν αντιπροσωπεύουν κάποιο ιδιαίτερο status δύναης ή εξουσίας στην κοινωνική δομή των Αζατρουάρ. Ιερείς σε τούτη την κοινωνία είναι εκείνοι που επέλεξαν να αναλάβουν τις περισσότερες ευθύνες υπηρεσίας προς την κοινότητα, και δεν υπηρετούν κάποιο στόχο διαμεσότητας ανάμεσα στους ανθρώπους και τις θεϊκές δυνάμεις. Οι Αζατρουάρ μπορούν να φτάσουν στην επίτευξη της επικοινωνίας με το θείο, ή να γιορτάσουν τις επίσημες τελετές χωρίς την παρουσία ιερέων. Οι Γκόθι στην αρχαία Σκανδιναβία αφιερώνονταν συνήθως σε ένα θεό μόνο, χάριν του οποίου διαμορφωνόταν και το όνομά τους. Το Θορσγκόθι, για παράδειγμα, κοινό όνομα στις μέρες μας σημαίνει απλά ιερέας του Θορ. Τούτη η αφιέρωση σε ένα θεό ή μια θεά ήταν συνήθως τμήμα της κληρονομιάς του οίκου και περνούσε από γενιά σε γενιά.
Οι Θεοί της Αζατρού
Οι αρχαίοι Σκανδιναβοί θεωρούσαν ότι υπήρχαν τρεις φυλές των θεών, οι Εζίρ, οι Βανίρ και οι Τζότναρ. Οι Εζίρ είναι εκείνα τα όντα που αναφέρονται συχνότερα στην αρχαία λογοτεχνία ως θεοί. Στην πραγματικότητα είναι οι Θεοί της κοινωνίας, οι προστάτες του οίκου της τέχνης...κ.λπ. Οι Βανίρ συνδέονται περισσότερο με τη γη και αντιπροσωπεύουν τη γονιμότητα του εδάφους και των φυσικών δυνάμεων που βοηθούν την ανθρωπότητα. Στις αρχαίες εποχές έγινε μεγάλος πόλεμος μεταξύ των Εζίρ και των Βανίρ, αλλά τούτος ο πόλεμος έληξε με την αποκατάσταση του Φρέι, της Φρέγια και του Νιόρντ στον τόπο των Εζίρ και τη σφράγιση της ειρήνης. Οι Τζότναρr είναι μια τρίτη φυλή θεών σε διαρκή πόλεμο με τους Εζίρ. Τζότναρ δεν αποκαλούνται ποτέ θεοί, αλλά μάλλον αναφέρονται ως γίγαντες. Αντιπροσωπεύουν τις φυσικές δυνάμεις του χάους και της καταστροφής δεδομένου ότι οι Εζίρ αντιπροσωπεύουν τις δυνάμεις της τάξης και της σύνθεσης. Ακριβώς όπως η πυρκαγιά με τον πάγο διαμόρφωσαν τον κόσμο, έτσι και τούτη η δημιουργική αλληλεπίδραση του χάους και της τάξης διατηρούν την ισορροπία του κόσμου. Στο τέλος οι δύο πλευρές θα συναντηθούν στη μεγάλη μάχη του Ράγκναροκ και ο κόσμος θα καταστραφεί, για να γεννηθεί από την αρχή.
Είναι πολύ σημαντικό για τους Αζατρουάρ το γεγονός ότι αντιλαμβάνονται τους θεούς ως πραγματικά και ζωντανά οντα. Δεν είναι απλές προσωποποιήσεις των φυσικών δυνάμεων, ούτε είναι γιουνγκιανά αρχέτυπα που ενοικούν μόνο στο ανθρώπινο ασυνείδητο -αν και το έργο του Γιουνγκ είναι το μόνο που μπορεί να δείξει το δυναμισμό τους και την αληθινή φύση τους ζωντανά όντα. Δεν είναι επίσης μαγικά σύμβολα που προσφέρονται για οποιουδήποτε είδους χειρισμό, ούτε αποτιμώνται προς πώληση. Οι θεοί θεωρούνται ζώντα όντα που προσφέρουν οφέλη στους φίλους και τους σύντροφούς τους, τους ανθρώπους. Αυτός είναι ο σημαντικότερος λόγος για τον οποίο οι Αζατρουάρ αντιμετωπίζουν τους θεούς τους με ιδιαίτερο σεβασμό.
Οι τρεις σημαντικότεροι θεοί στην ιστορία αυτής της θρησκείας θεωρήθηκαν ο Οντίν, ο Θορ και ο Φρέι. Ήταν οι θεότητες των οποίων αγάλματα στήθηκαν στο βωμό του ναού στην Ουψάλα. Βέβαια θεωρούνται σημαντικότεροι εξαιτίας αυτού που αντιπροσωπεύουν. Ο μυθολόγος Τζορτζ Ντουμεζίλ συνέδεσε αυτές τις τρεις θεότητες με τις τρεις κατηγορίες του ινδοευρωπαϊκού πολιτισμού, τους βασιλείς, τους πολεμιστές και τους αγρότες. Αν και η ταξινόμηση δεν είναι ακριβής, είναι πιθανώς αλήθεια ότι αυτές οι τρεις θεότητες συμβόλισαν τις διάφορες πτυχές της ζωής και του πολιτισμού των Σκανδιναβών και οι περισσότεροι ανακάλυψαν σε σε κάποια από τις θεότητες αυτού του θεϊκού τριγώνου μια βιωματική εμπειρία της ζωής τους.
Ο Οντίν είναι ο Πατέρας, που αναφέρεται σήμερα ως θεός του πολέμου και της μαινόμενης οργής των Βίκινγκ. Εντούτοις, έχει άλλες πτυχές που είναι εξίσου ισχυρές ή ισχυρότερες. Στις Έντα είναι ο ηγέτης των θεών, αλλά τούτη τη θέση οι περισσότεροι από τους γερμανικούς λαούς απέδωσαν στον Τυρ. Είναι πιθανό ότι Οντίν έγινε κυβερνήτης των Θεών μόνο κατά τη διάρκεια της εποχήςτων Βίκινγκ, όταν ήταν απαραίτητος ένας θεός του πολέμου παρά ο θεός της δικαιοσύνης. Όντας ο Πατέρας Όλων, πιθανώς η θέση του βρισκόταν στην κορυφή της οικογένειας μάλλον, παρά της δικαιοσύνης. Επιπλέον είναι θεός της υπέρτατης φρόνησης και σε σχέση με αυτήν θεός της μαγείας. Είναι ο θεός των ρούνων, του μαγικού αλφάβητου που κρατά τα μυστήρια του κόσμου όλου. Στην Αγγλία, όπου είναι γνωστός ως Βόντεν, είναι ένας γκριζοντυμένος περιπλανώμενος μάγος, (η έμπνευση για τον Γκάνταλφ του Τόλκιν), που ταξιδεύει τη χώρα συνήθως μόνος, και ερευνά το έδαφός της. Ο Οντίν είναι επίσης θεός των νεκρών και κατέχει πολλά από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα αλλων αρχαίων σκανδιναβικών θεοτήτων, τις οποίες απορρόφησε σταδιακά.
Ο Θορ είναι πιθανώς ο καλύτερα γνωστός από τους θεούς των Σκανδθναβών. Είναι απλός θεός, ο προστάτης των αγροτών. Ο Θορ είναι περισσότερο γνωστός ως περιπλανώμενος σε αναζήτηση της περιπέτειας. Μόνιμη απασχόλησή του ήταν η ανακάλυψη και η θανάτωση γιγάντων ή άλλων τεράτων. Κατέχει τεράστια δύναμη και το σφυρί Mιολνίρ, το οποίο κατασκευάστηκε ειδικά για αυτόν από τους νάνους. Το Μιολνίρ θεωρείται ο μέγιστος θησαυρός των θεών καθώς τους προστατεύει από τις δυνάμεις των Τζότναρ. Χρησιμοποιώντας το Μιολνίρ ο Θορ είναι πολεμιστής, αλλά είναι εκείνο το είδος του πολεμιστή που καλείται για να υπερασπίσει το έδαφός του. Αγαπά τη μάχη, όχι όμως όπως ο καυγατζής Οντίν, ούτε έχει κάποιον ισχυρό κώδικα της τιμής όπως αυτός του Τυρ. Συνδέεται, επίσης, με τη βροντή και είναι επίσης ο θεός της βροχής και της θύελλας. Είναι σημαντικό να σημειώσουμε εδώ όμως ότι δεν είναι ο θεός της καταστροφικής θύελλας. Από τη φύση του είναι ωφέλιμος για την αγροτική κοινωνία και συνεπώς δε θα μποορύσε να κατέχει δυνάμεις καταστροφικές σε αυτόν τον τομέα. Η θύελλά του είναι θύελλα που ανανεώνει το έδαφος και βοηθά στη μετανάστευση των σπόρων. Γενικά, ήταν ο αγαπημένος θεός των αγροτών που εποίκησαν τα γερμανικά εδάφη.
Ο Φρέι με τη σειρά του είναι θεός της ειρήνης και της γονιμότητας. Εάν Θορ είναι θεός των αγροτών, ο Φρέι είναι θεός της συγκομιδής. Είναι Βανίρ, αλλά ζει με τους Εζίρ για να εξασφαλίσει την ειρήνη μεταξύ των θεϊκών ομάδων. Το σύμβολό του είναι ο πρίαππος και οι ευλογίες του αναζητούνται στη σπορά και άλλες σημαντικές γεωργικές γιορτές. Η λέξη "φρέι" σημαίνει "Κύριος" και είναι αβέβαιο αν είναι αυτό το θεϊκό του όνομα ή ο τίτλος του. Είναι επίσης γνωστός ως Ινγκ ή Ίνγκβι και έτσι πολλές φορές αποκαλείται Φρέι Ίνγκβι, δηλαδή Κύριος Ίνγκβι, γνωστός πολύ περισσότερο από τον Φρέι, δεδομένου ότι λίγοι μύθοι έχουν επιζήσει που να μας δίνουν οποιαδήποτε πληροφορία για το χαρακτήρα του. Όσο είναι θεός της γονιμότητας, είναι επίσης θεός της ειρήνης και ως Ινγκ είναι εκείνος που έφερε και προστάτευε τη χρυσή εποχή της ειρήνης και της ευημερίας στην αρχαία Δανία. Τα άλογα συνδέονται συμβολικά με τον Φρέι, πιθανώς εξαιτίας του συσχετισμού τους με τη γονιμότητα. Εξίσου, όμως συνδέεται μαζί του και η Φρέγια η αδελφή του, η οποία χρησιμοποιείται σήμερα αντί του Φρέι στον κεντρικό βωμό των Αζατρουάρ.
Η Φρέγια, λοιπόν, είναι η σημαντικότερη των θεαινών, η τουλάχιστον η θεά την οποία εμείς γνωρίζουμε σήμερα περισσότερο από τις άλλες, ως επιβίωση μιας πανάρχαιας μητριαρχίας στο χώρο εξάπλωσης των ινδοευρωπαϊκών φύλων. Είναι η αδελφή του Φρέι και στάλθηκε μαζί του να ζήσει με τους Εζίρ προκειμένου να σφραγιστεί μια συμφωνία ειρήνης. Η Φρέγια είναι θεά με δύο ευδιάκριτες πλευρές.. Κατ' αρχήν είναι η θεά της αγάπης και της ομορφιάς και κατόπιν θεά του πολέμου, που μοιράζεται τη μάχη με τον Οντίν. Αντίθετα από το σύγχρονο πολιτισμό μας, οι αρχαίοι φαίνεται πως δεν έβλεπαν κάποια αντίφαση στο γεγονός. Ήταν επίσης μάγισσα που ασκούσε τη σαμανική μαγεία, γνωστή ως Σέιντρ, την οποία μάλιστα δίδαξε και στον Οντίν. Η Φρέγια είναι η θεά την οποία επικαλούνται οι ελεύθερες γυναίκες. Ενώ είναι θεά της ομορφιάς, δεν εξαρτάται από κανέναν, όπως συμβαίνει με το στερεότυπο τόσων πολλών θεαινών της αγάπης, αλλά είναι ισχυρή και σκληρά ανεξάρτητη, όπως περίπου η Αφροδίτη του αρχαιοελληνικού πάνθεου. Είναι η μόνη θεά ή θεός που έχει την άδεια ως Φριγκ ή Φρίγκα -μεταγενέστερη μορφή της με περισσότερες παθητικές ιδιότητες- να κάθεται στο θρονί του Οντίν. Λέγεται, επίσης, ότι γνωρίζει το μέλλον αλλά παραμένει σιωπηλή, ασκώντας έμμεσα τη δύναμή της, όπως όλες οι γυναίκες του αρχαίου κόσμου.
Η Αναγέννηση
Ο Λόκι ο Κατεργάρης, ο Μπάλντερ, που ταυτίστηκε εσφαλμένα με τον Ιησού, ο Τυρ, ο σημαντικός αρχαίος θεός της δικαιοσύνης που αντικαταστάθηκε από τον Οντίν, ο Χέιμνταλ ο φύλακας της Άσγκαρντ, ο Νιορντ ο θεός της ναυσιπλοίας ή ο Μπράγκι ο θεός των βάρδων είναι ελάσσονες θεοί που συμπληρώνουν το σκανδιναβικό πάνθεο μιας θρησκείας, η οποία βρίσκει στον 21ο αιώνα το δρόμο της προς την αναγέννηση. Τούτη η αναγέννηση είναι ενδεικτική κατά την άποψή μας της βαθιάς σύνδεσης των φυλετικών αρχετύπων με τη συλλογική εξελικτική πορεία της φυλετικής κοινωνίας. Η Αζατρού δεν είναι καινοφανές φαινόμενο. Η ανθρώπινη κοινωνία στην εξελικτική της πορεία ανακυκλώνει τα αρχέτυπά της ανάλογα με τις ανάγκες του συλλογικού ασυνείδητου. Με αυτόν τον τρόπο είναι δυνατόν σε συγκεκριμένες περιόδους, ανάλογα με τις πιέσεις που ασκεί το συλλογικό ασυνείδητο προκειμένου να αυτοεξισορροπηθεί, να έρχονται στην επιφάνεια και διαφορετικές συλλογικές ανάγκες, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τη θεώρηση της εσωτερικής μας ύπαρξης και των αναγκών μας για επικοινωνία με το θείο. Σύμφωνα με τον Φρόιντ και τον Γιουνγκ οι αρχαίοι θεοί στοιχειώνουν ακόμα τα όνειρά μας. Είτε είναι υποκειμενικές ανάγκες της ψυχής ή επιβιώσεις του συλλογικού ασυνείδητου, ενίοτε οι αρχαίοι θεοί φαντάζουν πανίσχυροι και διεκδικούν το μερίδιό τους στη σύγχρονη, τεχνολογικά εξελιγμένη κοινωνία μας. Αυτός είναι ένας λόγος -ακόμη και αν δε συμφωνούμε μαζί τους- να τους αποδώσουμε τον πρέποντα σεβασμό. Είναι απόλυτα αναγκαίοι για την ισορροπία της ύπαρξής μας. Για αυτό πιστεύουμε πως το φαινόμενο της Αζατρού ως επίσημης θρησκείας δεν πρόκειται να είναι το μοναδικό που θα δούμε στην εποχή μας.
Τετάρτη 1 Ιουλίου 2009
Είμαστε Έλληνες, το Ξέρουμε???
πολλές φορές, όταν ως έθνος μας πάει κάτι στραβά (κυρίως στα εθνικά θέματα) δικαιολογούμε τα αρνητικά γεγονότα αποδίδοντάς τα σε "κύκλους" οι οποίοι κρίνονται από εμάς ως ANΘEΛΛHNIKOI. Σίγουρα η παραπάνω πρακτική μας είναι επιφανειακή. Tελικά όμως υπάρχει ανθελληνισμός;
Ή μήπως είμαστε απλώς κακομοίρηδες και δε θέλουμε να αποδεχτούμε τις αδυναμίες μας ρίχνοντας τις ευθύνες στους άλλους; Ή πάλι από τον ελληνισμό κάποιοι έχουν να χάσουν; Σημαντικά ερωτήματα με πολύ ενδιαφέρον αλλά και εξίσου δύσκολα.
Kυρίως ιστορικά, πολιτικά και επιστημονικής/τεχνολογικής φύσεως γεγονότα, τα οποία αφορούν την Aμερική και την άλλοτε Σοβιετική Ένωση. Γενετικά πειράματα σε ανυποψίαστους πολίτες, πλύση εγκεφάλου στον κόσμο για τη δικαιολόγηση περίεργων στρατιωτικών αγορών, τεχνητή δημιουργία ψυχροπολεμικού κλίματος και αποσιώπηση/αλλοίωση ιστορικών γεγονότων ήταν στο ημερήσιο πρόγραμμα των άλλοτε υπερδυνάμεων.
Για να δούμε τα πράγματα διαχρονικά, μήπως τελικά και ο ελληνισμός έπεσε θύμα συκοφάντησης; Παρακάτω θ' αναφερθώ σε μερικές μόνο συκοφαντήσεις ενάντια στον ελληνικό πανανθρώπινο πολιτισμό.
A ) EIΔΩΛOΛATPIA
O γνωστότερος χαρακτηρισμός που δίνεται στους αρχαίους Έλληνες είναι ότι ήταν ειδωλολάτρες. Oι πρόγονοί μας ΔEN ήταν ειδωλολάτρες. Tουλάχιστον με την έννοια που δίνουμε σήμερα.
Kαι αυτό διότι είδωλο σημαίνει αυτός που μπορεί να βλέπει το όλο. Kαι ειδωλολάτρης, αυτός που λατρεύει να βλέπει το όλο. Αρα η συγκεκριμένη λέξη είναι μία από τις πολλές που έχουν αλλοιωθεί.
Mέσα από μια επιφανειακή μελέτη των Eλλήνων φιλοσόφων προκύπτει ότι οι αρχαίοι Έλληνες ήταν MONOΘEΪΣTEΣ.
Tα περισσότερα μυστήρια της αρχαιότητας (Eλευσίνια, Oρφικά κ.α.) δίδασκαν στους Έλληνες μύστες το μονοθεϊσμό. Aξίζει να αναφερθεί ότι οι περισσότεροι αρχαίοι συγγραφείς ήταν μύστες ή ακόμα και ιερείς (Πλούταρχος, Πλάτων, Hσίοδος). Eκφράζεται η άποψη ότι το δωδεκάθεο αποτελεί τις δώδεκα πλευρές του ENOΣ θεού.
Όσο για τα αγάλματα ήταν διαχρονικής ομορφιάς και αρμονίας καλλιτεχνήματα που απεικόνιζαν και εξύψωναν τον άνθρωπο.
Mήπως και σήμερα δεν υπάρχουν στον Xριστιανισμό οι εικόνες Aγίων οι οποίες είναι καλλιτεχνήματα ;
B ) ΦOINIKIΣMOΣ / INΔOEYPΩΠAΪΣMOΣ
Tους τελευταίους δύο μόλις αιώνες γίνεται προσπάθεια (ακόμα και μέσω της σχολικής ιστορίας) να μας πείσουν ότι τα βασικά του Eλληνισμού, δηλαδή η γλώσσα και η καταγωγή του είναι ξενόφερτα.
Συγκεκριμένα ότι το αλφάβητο δε δημιουργήθηκε από Έλληνες αλλά από ένα λαό που λέγεται Φοίνικες ενώ η καταγωγή μας δεν είναι πατρώα αλλά ινδοευρωπαϊκή.
Όσον αφορά την καταγωγή μας ας αφήσουμε να μιλήσουν οι αρχαίοι συγγραφείς (IΣOKPATHΣ, ΠΛATΩNAΣ, HPOΔOTOΣ) οι οποίοι επιβεβαιώνουν ότι είμαστε αυτόχθονες. "H χώρα μας εγέννησε τον άνθρωπο...." Πλάτωνος Mενέξενος (238).
Kαταρχάς έχει προ πολλού καταρριφθεί ο μύθος περί Φοινικικού αλφαβήτου ενώ πρέπει να σημειωθεί ότι οι Φοίνικες ήταν αρχικά ελληνικότατο φύλλο το οποίο γύρω στο 1400 π.χ. έπειτα από πολέμους εξεβραΐστηκε.
Tώρα, το γιατί επιμένουν μερικοί για το αντίθετο των παραπάνω ενώ ο ανθρωπολόγος Αρης Πουλιανός ανακάλυψε τον αρχαιότερο άνθρωπο της Eυρώπης (700.000 π.χ.) στα Πετράλωνα Xαλκιδικής, είναι όντως αξιοπερίεργο.
Γ ) ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΓΛΩΣΣΑΣ/ΠΑΙΔΕΙΑΣ
Aν κάτι μας κράτησε ως έθνος ανά τους αιώνες αυτό είναι κυρίως η γλώσσα μας.
Tα τελευταία 25 όμως χρόνια η ελληνική γλώσσα έχει φθαρεί και αλλοιωθεί όσο δεν αλλοιώθηκε τους τελευταίους αιώνες.
Tο τραγικότερο είναι ότι καταστράφηκε από Έλληνες στο γένος, μέσω νόμων κακουργημάτων.
Aπό την άλλη δε γίνεται τίποτα για να προστατευτεί η ελληνική γλώσσα από την ξενομανία.
Tαυτόχρονα, τα τελευταία χρόνια η παιδεία μας έχει διαλυθεί/ρημαχθεί από αλλεπάλληλες αλλαγές εκπαιδευτικών συστημάτων και εισαγωγή παρακμιακού κλίματος.
Δηλαδή το δίδυμο γλώσσα-παιδεία έχει δεχτεί σκόπιμα κατά τη γνώμη μου πλήγματα. Γιατί; Aρκεί να πω ότι αυτά τα δύο δημιουργούν ισχυρή κοινωνία με ανοιχτόμυαλους ανθρώπους. Aνθρώπους φωτεινούς, δηλαδή Έλληνες.
Δ ) ΑΠΟΚΡΥΨΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ
Kατά καιρούς βγαίνουν στο φως της ημέρας αρχαιολογικά ευρήματα σε όλο το μήκος του πλανήτη (από Aμερικάνικη Ήπειρο μέχρι Aσία και Aφρική) τα οποία αποδεικνύουν ότι Έλληνες έφεραν κάποτε το πολιτισμό σ' αυτά τα μέρη.
Tότε, δύο πράγματα συμβαίνουν:
Πρώτον οι αρχαιολόγοι συκοφαντούνται και δέχονται πόλεμο (π.χ. Σουλβατζή, Πουλιανός)
Δεύτερον επικρατεί η συνωμοσία της σιωπής από τα M.M.E. περνώντας στα ψιλά ή και αποκρύπτοντας τις ανακαλύψεις ευρημάτων.
E ) AΛΛΟΙΩΣΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΕΣ.
Πραγματικά έχει ενδιαφέρον το πως βλέπουν την ιστορία "επίσημοι" συγγραφείς και εγκυκλοπαίδειες.
Για παράδειγμα δεν είναι τυχαίο ότι οι περισσότεροι αποκρύπτουν σημαντικά γεγονότα του Eλληνισμού όπως τις σφαγές των Kυπρίων από τους Eβραίους το 117 μ.χ. ή τον ξεκληρισμό των Eλλήνων από χριστιανούς φανατικούς το 398 μ.χ. και την καταστροφή των περισσότερων ναών και ιερών από μοναχούς.
(Xένρι Kίσινγκερ σε ένα συνέδριο Aμερικανών επιχειρηματιών το 1994).
ΠΗΓΗ
Η γένεση τών ελλήνων
| Στα αποσπάσματα που ακολουθούν, ο Πίνδαρος και ο Απολλόδωρος αποκωδικοποιούν την αναγέννηση της Ελληνικής φυλής, μετά την κάθαρση που προκλήθηκε από τον μεγάλο κατακλυσμό. Ο Δευκαλίων αφού ταξίδεψε εννέα ολόκληρα μερόνυχτα μέσα εις την θάλασσα, προσέκρουσε εις τον Παρνασσόν. Έκει, αφού σταμάτησαν οι βροχές, βγαίνοντας έξω θυσιάζει εις τον Φίξιον Δία. Ο Ζευς έστειλε τον Ερμή σ' αυτόν και τον παρακίνησε να διαλέξει ότι θέλει. Αυτός διάλεξε να δημιουργηθούν σ' αυτόν τον τόπο άνθρωποι.Και αφού διέταξε ο Ζευς να σηκώσει λίθους και να τους ρίξει πάνω από το κεφάλι του, αυτούς που έρριπτε ο Δευκαλίων γίνονταν άνδρες και αυτούς που έρριπτε η Πυρρά γίνονταν γυναίκες. Απ' όπου ονομάστηκαν μεταφορικά και λαοί από το Λάος που σημαίνει λίθος. (Απολλόδωρος, Βιβλιοθήκη, 1, 48, 10) Το ίδιο γεγονός μας εξιστορεί και ο Πίνδαρος: Φέρνεις εις την πόλιν την γλώσσα της Πρωτογένειας, δία να κατέβουν η Πυρρα και ο Δευκαλίων εις τον Παρνασσόν, όπου με την βούλησιν τον υψηλοβρόντου Διός έκτισαν πρώτα ιερόν, και χωρίς λίθους έκτισαν λίθινον γόνον από το ίδιο έθνος· και οι γόνοι ονομάστηκαν λαοί. (Πίνδαρος, Ολυμπία, 9, 42) Ο Ζευς και ο Ερμής δημιουργούν στην κορυφή του Παρνασσού τους πρώτους ανθρώπους, προσφέροντας και πάλι τον δικό τους γόνο. Η Πυρρά και ο Δευκαλίων διασώζονται διότι ήταν αμόλυντοι και καθαροί. Όταν το σκάφος τους προσάραξε στην κορυφή του Παρνασσού, ο Ζευς τους πρόσταξε να ρίξουν λίθους, χτίζοντας λίθινους γόνους από το δικό τους έθνος. Το όνομα Δευκαλίων φανερώνει τον κάλλιστο άνδρα του Διός, ενώ το όνομα Πυρρα, φανερώνει το πύρινο ηλιακό σπέρμα, τον νέο γόνο που θα φιλοξενήσει στα σπλάχνα της η πρώτη γυναίκα δια να επέλθουν τα νέα ελληνικά φύλλα. Ο Απολλόδωρος συνεχίζει την αφήγηση του, εξιστορώντας την καταγωγή των ελληνικών φύλων και καταρρίπτοντας τις σιωνιστικές θεωρίες περί καταγωγής των Ελλήνων από την ανύπαρκτη ινδοευρωπαϊκή φυλή. περί καθόδου των Δωριέων κ.λ.π Το πρώτο παιδί που έρχεται στο φως από τα σπλάχνα της Πυρράς, μετά την γονιδιακή παρέμβαση του ιδίου του Διός. είναι ο 'Έλλην, 9.500 χρόνια πριν από την Έλευση του Ιησού Χριστού στην γη. Από τον Δευκαλίωνα και την Πυρρά γεννιούνται παιδιά, πρώτον εκ των οποίων ήταν ο Έλλην, δια τον οποίον λένε ότι γεννήθηκε από τον Δία, δεύτερος ο Αμφικτύων ο οποίος βασίλευσε μαζί με τον Κραναό εις την Αττική και είχε κόρη την Πρωτογένεια. Απ' αυτήν και τον Δία γεννήθηκε ο Αέθλιος. Από τον Έλληνα και την νύμφη Ορσηίδα γεννήθηκε ο Δούρος, ο Ξούθος και ο Αίολος. Αυτός λοιπόν ο Έλλην, από τον εαυτόν του ονόμασε Έλληνες αυτούς που ονομάζονται γραικοί και εις τα παιδιά του διαμοίρασε την χωράν και ο Ξούθος παίρνοντας την Πελοπόννησο, από την Κρέουσα την κόρη τον Ερεχθέα, γέννησε τον Αχαιό και τον Ίωνα, από τους οποίους ονομάζονται οι Αχαιοί και οι Ίωνες, ο Δώρος δε παίρνοντας την χωράν πέραν από την Πελοπόννησο, από τον εαυτόν τον ονόμασε τους κατοίκους Δωριείς, ο δε Αίολος βασιλεύοντας εις τους τόπους γύρω από την Θεσσαλία, τους κατοίκους ονόμασε Αιολείς. (Απολλόδωρος, Βιβλιοθήκη, 1, 49, 1 ) Αυτή είναι η γενεαλογία της ελληνικής φυλής, αυτή είναι η αγαθογονία που συντελείται στην κορυφή του Παρνασσού αμέσως μετά τον μεγάλο κατακλυσμό. Είναι η περίοδος που εμφανίζονται στο προσκήνιο της ιστορίας, οι Αιολείς, οι Δωριείς, οι Ίωνες. οι Αχαιοί, οι Θεσσαλοί, οι Μακεδόνες και οι Κρήτες. Εγγονός του Λώρου, του υιού του Δευκαλίωνος, είναι ο Αστερίας ο οποίος βασίλευσε στην Κρήτη. Σύμφωνα με τον μύθο, ο Ζευς υπό μορφή πάλλευκου ταύρου, απήγαγε την Ευρώπη και μεταφέροντας την στην πλάτη του έφθασε στην Κρήτη. Εκεί την κατέστησε μητέρα του Μίνωος, του Ραδαμάνθεως και του Σαρπηδόνος και κατόπιν την νύμφευσε με τον βασιλέα της νήσου Αστέρια, που ήταν τρισέγγονος του Δευκαλίωνος. Ο υιός που γεννήθηκε από τον Μίνωα ονομάστηκε και πάλι Δευκαλίων. Η λέξη Μίνωα, με αφομοίωση του (α) εις (ε), μετατρέπεται σε Μι- νώε. Η λέξη νώε προέρχεται από το νωί, που είναι ποιητικός τύπος του νω, και κατά την αττική-ιωνική διάλεκτο σημαίνει, εμείς οι δύο. Νώι δέ χαζώμεσθα, Διός δ' άλεώμεθα μηνιν. Και εμείς οι δύο (ο Αρης και η Αθηνά) να φύγουμε, του Διός η οργή μην μας πλακώσει. (Ιλιάς, 5, 34) ΜΙΝΩΑΣ: Υιός του Δία και της Ευρώπης. Αδελφός του Ραδαμάνθυ και του Σαρπηδόνα. Διαδέχτηκε τον βασιλιά της Κρήτης τον Αστερίωνα . Απέκτησε μεγάλη φήμη σαν σοφός βασιλιάς, δίκαιος και για την επιβολή των νόμων που παρελάμβανε (κάθε 9 χρόνια στο βουνό Ίδη) από τον ίδιο τον Δία. ΕΡΙΧΘΟΝΙΟΣ: Γεννήθηκε από το σπέρμα του Ήφαιστου που έπεσε πάνω στον μηρό της Αθηνάς η οποία το σκούπισε με τα μαλλιά της και μετά το το έριξε στην γη, από την οποία σε κανονικό χρονικό διάστημα βγήκε ο Εριχθόνιος. ΜΑΚΕΔΝΟΣ: (γενάρχης των Μακεδόνων. Μακεδνός= ευμήκης, ψηλός, μακρής) Υιός του Διός και της Αιθρίας, κόρης του Δευκαλίωνος. ΕΛΛΗΝΑΣ: Υιός του Δευκαλίωνα και της Πυρράς. Είχε τρεις υιούς, τον Αίολο, τον Δώρο και τον Ξούθο. ΚΕΚΡΟΠΑΣ: Υιός της Γαίας. Ο πρώτος αυτόχθων βασιλιάς της Αττικής, ήρωας και πρόγονος των Αθηναίων. ΩΓΥΓΟΣ (ή ΩΓΥΓΗΣ): Ο πρώτος βασιλιάς και πατέρας της ανθρωπότητας. Στα χρόνια του έγινε ο πρώτος μεγάλος κατακλυσμός που φέρει το όνομά του. ΠΕΛΑΣΓΟΣ: (Ο γενάρχης των Πελασγών, του αρχαιότερου λαού της Ελλάδας) Κατά μία παράδοση είναι υιός του Δία και της Νιόβης, πρώτος βασιλιάς της Αρκαδίας, κατά μία άλλη είναι βασιλιάς του Αργους και κατά την τρίτη υιός του Ποσειδώνα, αδελφός του Αχαιού και του Φθίου. Ο Πελασγός κατά τον Αρκαδικό μύθο που αναφέρει ο Απολλώνιος ο Ρόδιος “ανεδύθη από την γη” και έγινε γενάρχης των ανθρώπων “πριν από την εμφάνιση της Σελήνης”. Γι' αυτό οι Αρκάδες εθεωρούντο "Προσέληνοι" ή Προσεληναίοι* ΑΙΓΥΠΤΟΣ: Υιός του Βήλου και της Αγχινόης. Δίδυμος αδελφός του Δαναού και ενώ ο αδελφός του πήρε στο μερίδιό του την Λιβύη, αυτός πήρε την Αίγυπτο. *Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, βάσει των αστρονομικών δεδομένων που αναφέρει ο Νόνος (Α 176-197, Β654-659), η Σελήνη έγινε δορυφόρος της γης το 26.147 π.Χ. |
ΠΗΓΗhttp://www.diodos.gr/content/view/88/42/
Αποθησαυρίσματα
Δεν είναι λίγες οι φορές που ο καθένας μας, ανάλογα και με τις γνώσεις του, κατά τη διεξαγωγή μιας απλής ή προγραμματισμένης συζήτησης πάνω σε ένα θέμα ή όταν συντάσσει και απευθύνει μια επιστολή σε κάποιον ή ακόμα όταν ένας μαθητής γράφει μια έκθεση, έχει οδηγηθεί με άνεση στην ακριβή απόδοση ενός νοήματος ανακαλώντας στη μνήμη του και χρησιμοποιώντας μια παγιωμένη και πολύ ετοιμόλογη φράση και με τον τρόπο αυτό έχει βγεί από γλωσσικά αδιέξοδα και αδυναμίες διάρθρωσης του λόγου. Μιλάμε για φράσεις που έχουν "αλεστεί" στη λαϊκή γλωσσική "μυλόπετρα" και έχουν πλέον παγιωθεί στο γλωσσικό ιδίωμα και χρησιμοποιούνται απ' όλους σχεδόν τους ανθρώπους, ανεξάρτητα και πέρα από το γνωστικό επίπεδο και τον πλούτο γνώσεων που ο καθένας διαθέτει. Θα έλεγα μάλιστα ότι οι φράσεις αυτές χρησιμοποιούνται συχνά από άτομα με χαμηλό δείκτη γνώσεων είτε διότι αδυνατούν να εκφράσουν, να διατυπώσουν και να μεταδώσουν στον συνομιλητή τους το ακριβές νόημα που έχουν στο μυαλό τους είτε γιατί αρέσκονται στις κατά το πλείστον λαϊκές αυτές φράσεις, που τους είναι και περισσότερο προσιτές και ελκυστικές και πιο εύκολα έχουν αποτυπωθεί στο μνημονικό τους.
Η ιδιαιτερότητα του επικοινωνιακού τους χαρακτήρα συνίσταται όχι μόνο στην κυριολεκτική τους ιδιότητα και ακριβή νοηματική απόδοση αλλά και στην ελαχιστοποίηση της χρονικής διάρκειας λήψης της απάντησης σε κάποιο ερώτημα ή της διατύπωσης κάποιας σκέψης στο συνομιλητή μας. Είναι μια μορφή "ατάκας" που οδηγεί κατευθείαν και γρήγορα στο επιθυμητό αποτέλεσμα της επικοινωνίας και συνεννόησης. Οι φράσεις αυτές αποτελούνται από σταθερό συνδυασμό λέξεων, συνήθως με χαρακτήρα ιδιωματισμού, το περιεχόμενο του οποίου δεν προκύπτει από τον συνδυασμό των σημασιών των λέξεων που τις αποτελούν, αλλά είναι διαφορετικό. Π.χ. η φράση "σπουδαία τα λάχανα" δεν σημαίνει ότι τα λάχανα - λαχανικά είναι αρίστης ποιότητος, αλλά ότι έχει δοθεί σημασία ή αξία σε πράγμα ή ζήτημα που δεν του αξίζει. Χρησιμοποιείται δε η ανωτέρω φράση και οι άλλες παρόμοιες συνήθως με ειρωνική και αλληγορική διάθεση. Οι περισσότερες από τις φράσεις αυτές είναι παροιμιώδεις και συγκαταλέγονται στον θησαυρό των παροιμιών. Εχει όμως παρατηρηθεί και διαπιστωθεί ότι η χρήση τους από πολλούς ομιλητές και συνομιλητές δεν γίνεται σωστά ή για να ακριβολογούμε δεν χρησιμοποιούνται οι κατάλληλες φράσεις για το νόημα που θέλουμε να μεταδώσουμε με αποτέλεσμα καί να μην επιτυγχάνεται η επιθυμητή επικοινωνία μεταξύ των διαλεγομένων καί να "σκοτώνεται" κυριολεκτικά το νόημα της φράσης.
Θα επιχειρήσουμε παρακάτω να σταχυολογήσουμε ένα μικρό μέρος από τον πλούτο αυτών των φράσεων - εκφράσεων που χρησιμοποιούνται συχνά και βρίσκονται σε προτεραιότητα και θα προσπαθήσουμε να δώσουμε την ακριβή σημασία τους, πιστεύοντας ότι με τον τρόπο αυτόν θα συμβάλουμε τόσο στην σωστή εκφορά τους όσο και στην ορθή χρήση τους.
Κοντός ψαλμός αλληλούια = η φράση χρησιμοποιείται για υπόθεση που σύντομα θα φανούν τα αποτελέσματά της και δεν μπορούμε με σιγουριά να κάνουμε πρόγνωση.
Αμ' έπος αμ΄έργον = πρόκειται για αρχαιοπρεπή φράση και σημαίνει χωρίς καθυστέρηση, αμέσως.
Μεταξύ σφύρας και άκμονος (ανάμεσα στο σφυρί και το αμόνι) = λέγεται για κάποιον που αντιμετωπίζει δύσκολες καταστάσεις και δεν μπορεί να απαλλαγεί απ' αυτές.
υπό την αίρεση = υπό την προϋπόθεση, με τον όρο.
υπό αίρεση = σε εκκρεμότητα.
αιχμή του δόρατος = το βασικότερο όπλο μιας στρατηγικής, μιας επιθετικής πολιτικής. Π.χ. Τα κοινοτικά προγράμματα αποτελούν, για την ελληνική οικονομία, την αιχμή του δόρατος.
Ο λύκος έχει τ' όνομα κι η αλεπού τη χάρη = λέγεται για κάποιον που επιτυγχάνει περισσότερα με την πονηριά και την πανουργία, παρά με την επιθετικότητα και τη δύναμη.
άλλα λόγια ν' αγαπιόμαστε = όταν υπάρχει ασυνεννοησία ή όταν κάποιος αποφεύγει να πάρει θέση για το θέμα που συζητείται.
την ανάγκη φιλοτιμίαν ποιούμενος = προθυμοποιούμαι να κάνω κάτι το οποίο είμαι υποχρεωμένος να κάνω.
ο σκοπός αγιάζει τα μέσα = για να δικαιολογηθούν παράνομες και κατακριτέες πράξεις που επιτελούνται για την επίτευξη ιερού ή υψηλού στόχου.
πνέω τα λοίσθια = βρίσκομαι στα τελευταία μου.
ομφάλιος λώρος = κάθε μορφής σύνδεσμος με πρόσωπα και πράγματα από τα οποία δεν μπορούμε να αποκοπούμε.
πέφτουν οι μάσκες = αποκαλύπτονται οι πραγματικές προθέσεις κάποιου.
παρά θιν' αλός = στη θάλασσα, στην παραλία.
εν κτυπτώ και παραβύστω = κρυφά και μυστικά.
θέατρο του παραλόγου = κάθε κατάσταση παραλογισμού.
απέχω παρασάγγας = έχω τεράστια διαφορά σε κάτι από κάποιον άλλον.
οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ = λέγεται για πρόσωπα που βρίσκονται στο κέντρο των εξελίξεων και έχουν προσωπική αντίληψη των γεγονότων.
αντί πινακίου φακής = με ευτελές αντάλλαγμα. Π.χ. τους βρήκαν στην ανάγκη και αγόρασαν την επιχείρηση αντί πινακίου φακής.
δύο μέτρα και δύο σταθμά = για περιπτώσεις που δεν εφαρμόζεται αμερόληπτη και δίκαιη μεταχείρηση.
πνέω μένεα = είμαι έντονα εξοργισμένος με κάποιον.
επί ξυρού ακμής = στην κόψη του ξυραφιού, στο κρίσιμο σημείο μιας κατάστασης ή ενέργειας.
περί όνου σκιάς = λέγεται για θέμα ανάξιου λόγου.
όνειρο θερινής νυκτός = κάτι που δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί.
ή στραβός είν' ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε = λέγεται ειρωνικά για να δηλωθεί πως για κάτι που δεν πάει καλά προφανώς φταίμε οι ίδιοι.
σφάξε με, αγά μου, ν' αγιάσω = λέγεται στις περιπτώσει που κάποιοι δείχνουν παθητική στάση απέναντι σε εχθρικές προκλήσεις και παραιτούνται από κάθε προσπάθεια αντίστασης.
τηρώ σιγήν ιχθύος = δεν παίρνω θέση για κάτι, αποφεύγω να σχολιάσω.
με σημαδεμένη τράπουλα = όταν δεν τηρούνται οι κανόνες της αμεροληψίας και της δικαιοσύνης και το αποτέλεσμα είναι προκαθορισμένο.
σημείο τριβής = για περιπτώσεις όπου υπάρχει έντονη αντιπαράθεση και αδυναμία σύγκλισης απόψεων.
εκ των ων ουκ άνευ = απολύτως απαραίτητη και αναγκαία προϋπόθεση.
άνθρακες ο θησαυρός = για να δηλωθεί διάψευση προσδοκιών.
ανοιχτοί λογαριασμοί = εκκρεμότητες (συνήθως έριδες) που δεν έχουν τελειώσει.
έχω τραχανά απλωμένο = έχω κάνει τη δουλειά μου και διαφορώ.
εξ απορρήτων = ο μυστικοσύμβουλος.
αυθωρεί και παραχρήμα = αμέσως, χωρίς καμμία καθυστέρηση.
αχίλλειος πτέρνα = το τρωτό, το αδύνατο σημείο κάποιου.
πίσω έχει η αχλάδα την ουρά = λέγεται για προειδοποιήση ότι στο τέλος θα φανούν τα άσχημα αποτελέσματα.
ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω = λέγεται στις περιπτώσεις που κάποιος κατηγορεί τους άλλους, χωρίς να αναλογίζεται και τη δική του ευθύνη.
μετά βδελυγμίας = όταν εκδηλώνουμε το αίσθημα της ηθικής αποστροφής για κάτι ψυχρό και αηδιαστικό.
βίος και πολιτεία = λέγεται για κάποιον που έχει πολυπαθή ή περιπετειώδη ζωή.
τα μεταξωτά βρακιά θέλουν και επιδέξιους κώλους = λέγεται για κάποιον που, ενώ θέλει πολυτελή ή δύσκολα πράγματα, δεν έχει τη διάθεση ή την ικανότητα να υποστεί το ανάλογο κόστος.
πετάω το γάντι = προκαλώ, απαιτώ απάντηση, εξήγηση.
το γινάτι βγάζει μάτι = το πείσμα μπορεί να πλήξει τον ίδιο τον ισχυρογνώμονα.
γκρίζα διαφήμιση = όταν ένα προϊόν διαφημίζεται όχι στον προβλεπόμενο χρόνο και τόπο.
έπεα πτερόεντα = λόγια χωρίς ιδιαίτερη βαρύτητα.
προς επίρρωσιν = προς ενίσχυση.
όποιος βαριέται να ζημώσει, πέντε μέρες κοσκινίζει = αυτός που αποφεύγει την εργασία και προβάλλει συνεχώς δικαιολογίες.
αρχή της ήσσονος προσπαθείας = λέγεται για εκείνους που καταβάλλουν πολύ μικρή προσπάθεια προκειμένου να επιτύχουν κάτι.
ψαρεύω σε θολά νερά = αναμειγνύομαι σε ύποπτες καταστάσεις.
εξιλαστήριο θύμα = όταν δεν λογοδοτεί ο πραγματικός ένοχος αλλά κάποιος άλλος που είναι εντελώς αθώος ή βαρύνεται ελάχιστα.
διαρρηγνύω τα ιμάτιά μου = διαμαρτύρομαι έντονα και υποστηρίζω ότι είμαι αθώος. Συχνά λέγεται ειρωνικά για κάποιον που παριστάνει τον αθώο.
κεραυνός εν αιθρία = λέγεται σε απροσδόκητα και εντυπωσιακά γεγονότα.
κίτρινος τύπος = η προκλητική προβολή και παρουσίαση στον τύπο θεμάτων που εξάπτουν την περιέργεια του κοινού.
κομίζω γλαύκας εις τα Αθήνας = παρουσιάζω ως καινούργιο ή πρωτοποριακό κάτι που είναι ήδη γνωστό.
παίζω εν ου παικτοίς = αντιμετωπίζω χωρίς σοβαρότητα κάτι που απαιτεί σοβαρή αντιμετώπιση.
ου παντός πλειν ες Κόρινθον = δεν είναι όλοι ικανοί για ένα δύσκολο στόχο.
ο κουτσός με το 'να πόδι δίνει μία και πάει στην πόλη = τα πάντα γίνονται και τίποτα δεν αποκλείεται.
ο κύβος ερρίφθη = λέγεται για κάτι που έχει κριθεί οριστικά και αμετάκλητα.
τα άγια τοις κυσί (τα άγια στος σκύλους) = όταν εμπιστευόμαστε την προστασία και τήρηση των κανόνων του δικαίου και των αξιών σε ανάξια πρόσωπα.
ανακρούω πρύμναν = υποχωρώ.
δρυός πεσούσης πας ανηρ ξυλεύεται = όταν χάσει κάποιος τη δύναμή του κάποιοι τρέχουν να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία εις βάρος του
πέμπτη φάλαγγα = κάθε άτομο ή ομάδα ατόμων με διαβρωτική και υπονομευτική δράση και διάθεση.
φαντάσματα του παρελθόντος = οτιδήποτε δυσάρεστο προέρχεται από το παρελθόν.
το αβγό του φιδιού = οτιδήποτε ευνοεί ή σχετίζεται με την ανάπτυξη του νεοναζισμού.
ξεπλένω βρώμικο χρήμα = χρησιμοποιώ νόμιμους τρόπους για να εμφανίσω ως νόμιμα τα κέρδη από παράνομη δραστηριότητα.
ώδινεν όρος και έτεκε μυν (κοιλοπόνησε το βουνό και γέννησε ποντίκι) = λέγεται για εντυπωσιακές προσπάθειες που καταλήγουν σε ασήμαντο αποτέλεσμα.
από την εφημερίδα της Ηλείας "Πατρίς"
Η ιδιαιτερότητα του επικοινωνιακού τους χαρακτήρα συνίσταται όχι μόνο στην κυριολεκτική τους ιδιότητα και ακριβή νοηματική απόδοση αλλά και στην ελαχιστοποίηση της χρονικής διάρκειας λήψης της απάντησης σε κάποιο ερώτημα ή της διατύπωσης κάποιας σκέψης στο συνομιλητή μας. Είναι μια μορφή "ατάκας" που οδηγεί κατευθείαν και γρήγορα στο επιθυμητό αποτέλεσμα της επικοινωνίας και συνεννόησης. Οι φράσεις αυτές αποτελούνται από σταθερό συνδυασμό λέξεων, συνήθως με χαρακτήρα ιδιωματισμού, το περιεχόμενο του οποίου δεν προκύπτει από τον συνδυασμό των σημασιών των λέξεων που τις αποτελούν, αλλά είναι διαφορετικό. Π.χ. η φράση "σπουδαία τα λάχανα" δεν σημαίνει ότι τα λάχανα - λαχανικά είναι αρίστης ποιότητος, αλλά ότι έχει δοθεί σημασία ή αξία σε πράγμα ή ζήτημα που δεν του αξίζει. Χρησιμοποιείται δε η ανωτέρω φράση και οι άλλες παρόμοιες συνήθως με ειρωνική και αλληγορική διάθεση. Οι περισσότερες από τις φράσεις αυτές είναι παροιμιώδεις και συγκαταλέγονται στον θησαυρό των παροιμιών. Εχει όμως παρατηρηθεί και διαπιστωθεί ότι η χρήση τους από πολλούς ομιλητές και συνομιλητές δεν γίνεται σωστά ή για να ακριβολογούμε δεν χρησιμοποιούνται οι κατάλληλες φράσεις για το νόημα που θέλουμε να μεταδώσουμε με αποτέλεσμα καί να μην επιτυγχάνεται η επιθυμητή επικοινωνία μεταξύ των διαλεγομένων καί να "σκοτώνεται" κυριολεκτικά το νόημα της φράσης.
Θα επιχειρήσουμε παρακάτω να σταχυολογήσουμε ένα μικρό μέρος από τον πλούτο αυτών των φράσεων - εκφράσεων που χρησιμοποιούνται συχνά και βρίσκονται σε προτεραιότητα και θα προσπαθήσουμε να δώσουμε την ακριβή σημασία τους, πιστεύοντας ότι με τον τρόπο αυτόν θα συμβάλουμε τόσο στην σωστή εκφορά τους όσο και στην ορθή χρήση τους.
Κοντός ψαλμός αλληλούια = η φράση χρησιμοποιείται για υπόθεση που σύντομα θα φανούν τα αποτελέσματά της και δεν μπορούμε με σιγουριά να κάνουμε πρόγνωση.
Αμ' έπος αμ΄έργον = πρόκειται για αρχαιοπρεπή φράση και σημαίνει χωρίς καθυστέρηση, αμέσως.
Μεταξύ σφύρας και άκμονος (ανάμεσα στο σφυρί και το αμόνι) = λέγεται για κάποιον που αντιμετωπίζει δύσκολες καταστάσεις και δεν μπορεί να απαλλαγεί απ' αυτές.
υπό την αίρεση = υπό την προϋπόθεση, με τον όρο.
υπό αίρεση = σε εκκρεμότητα.
αιχμή του δόρατος = το βασικότερο όπλο μιας στρατηγικής, μιας επιθετικής πολιτικής. Π.χ. Τα κοινοτικά προγράμματα αποτελούν, για την ελληνική οικονομία, την αιχμή του δόρατος.
Ο λύκος έχει τ' όνομα κι η αλεπού τη χάρη = λέγεται για κάποιον που επιτυγχάνει περισσότερα με την πονηριά και την πανουργία, παρά με την επιθετικότητα και τη δύναμη.
άλλα λόγια ν' αγαπιόμαστε = όταν υπάρχει ασυνεννοησία ή όταν κάποιος αποφεύγει να πάρει θέση για το θέμα που συζητείται.
την ανάγκη φιλοτιμίαν ποιούμενος = προθυμοποιούμαι να κάνω κάτι το οποίο είμαι υποχρεωμένος να κάνω.
ο σκοπός αγιάζει τα μέσα = για να δικαιολογηθούν παράνομες και κατακριτέες πράξεις που επιτελούνται για την επίτευξη ιερού ή υψηλού στόχου.
πνέω τα λοίσθια = βρίσκομαι στα τελευταία μου.
ομφάλιος λώρος = κάθε μορφής σύνδεσμος με πρόσωπα και πράγματα από τα οποία δεν μπορούμε να αποκοπούμε.
πέφτουν οι μάσκες = αποκαλύπτονται οι πραγματικές προθέσεις κάποιου.
παρά θιν' αλός = στη θάλασσα, στην παραλία.
εν κτυπτώ και παραβύστω = κρυφά και μυστικά.
θέατρο του παραλόγου = κάθε κατάσταση παραλογισμού.
απέχω παρασάγγας = έχω τεράστια διαφορά σε κάτι από κάποιον άλλον.
οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ = λέγεται για πρόσωπα που βρίσκονται στο κέντρο των εξελίξεων και έχουν προσωπική αντίληψη των γεγονότων.
αντί πινακίου φακής = με ευτελές αντάλλαγμα. Π.χ. τους βρήκαν στην ανάγκη και αγόρασαν την επιχείρηση αντί πινακίου φακής.
δύο μέτρα και δύο σταθμά = για περιπτώσεις που δεν εφαρμόζεται αμερόληπτη και δίκαιη μεταχείρηση.
πνέω μένεα = είμαι έντονα εξοργισμένος με κάποιον.
επί ξυρού ακμής = στην κόψη του ξυραφιού, στο κρίσιμο σημείο μιας κατάστασης ή ενέργειας.
περί όνου σκιάς = λέγεται για θέμα ανάξιου λόγου.
όνειρο θερινής νυκτός = κάτι που δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί.
ή στραβός είν' ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε = λέγεται ειρωνικά για να δηλωθεί πως για κάτι που δεν πάει καλά προφανώς φταίμε οι ίδιοι.
σφάξε με, αγά μου, ν' αγιάσω = λέγεται στις περιπτώσει που κάποιοι δείχνουν παθητική στάση απέναντι σε εχθρικές προκλήσεις και παραιτούνται από κάθε προσπάθεια αντίστασης.
τηρώ σιγήν ιχθύος = δεν παίρνω θέση για κάτι, αποφεύγω να σχολιάσω.
με σημαδεμένη τράπουλα = όταν δεν τηρούνται οι κανόνες της αμεροληψίας και της δικαιοσύνης και το αποτέλεσμα είναι προκαθορισμένο.
σημείο τριβής = για περιπτώσεις όπου υπάρχει έντονη αντιπαράθεση και αδυναμία σύγκλισης απόψεων.
εκ των ων ουκ άνευ = απολύτως απαραίτητη και αναγκαία προϋπόθεση.
άνθρακες ο θησαυρός = για να δηλωθεί διάψευση προσδοκιών.
ανοιχτοί λογαριασμοί = εκκρεμότητες (συνήθως έριδες) που δεν έχουν τελειώσει.
έχω τραχανά απλωμένο = έχω κάνει τη δουλειά μου και διαφορώ.
εξ απορρήτων = ο μυστικοσύμβουλος.
αυθωρεί και παραχρήμα = αμέσως, χωρίς καμμία καθυστέρηση.
αχίλλειος πτέρνα = το τρωτό, το αδύνατο σημείο κάποιου.
πίσω έχει η αχλάδα την ουρά = λέγεται για προειδοποιήση ότι στο τέλος θα φανούν τα άσχημα αποτελέσματα.
ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω = λέγεται στις περιπτώσεις που κάποιος κατηγορεί τους άλλους, χωρίς να αναλογίζεται και τη δική του ευθύνη.
μετά βδελυγμίας = όταν εκδηλώνουμε το αίσθημα της ηθικής αποστροφής για κάτι ψυχρό και αηδιαστικό.
βίος και πολιτεία = λέγεται για κάποιον που έχει πολυπαθή ή περιπετειώδη ζωή.
τα μεταξωτά βρακιά θέλουν και επιδέξιους κώλους = λέγεται για κάποιον που, ενώ θέλει πολυτελή ή δύσκολα πράγματα, δεν έχει τη διάθεση ή την ικανότητα να υποστεί το ανάλογο κόστος.
πετάω το γάντι = προκαλώ, απαιτώ απάντηση, εξήγηση.
το γινάτι βγάζει μάτι = το πείσμα μπορεί να πλήξει τον ίδιο τον ισχυρογνώμονα.
γκρίζα διαφήμιση = όταν ένα προϊόν διαφημίζεται όχι στον προβλεπόμενο χρόνο και τόπο.
έπεα πτερόεντα = λόγια χωρίς ιδιαίτερη βαρύτητα.
προς επίρρωσιν = προς ενίσχυση.
όποιος βαριέται να ζημώσει, πέντε μέρες κοσκινίζει = αυτός που αποφεύγει την εργασία και προβάλλει συνεχώς δικαιολογίες.
αρχή της ήσσονος προσπαθείας = λέγεται για εκείνους που καταβάλλουν πολύ μικρή προσπάθεια προκειμένου να επιτύχουν κάτι.
ψαρεύω σε θολά νερά = αναμειγνύομαι σε ύποπτες καταστάσεις.
εξιλαστήριο θύμα = όταν δεν λογοδοτεί ο πραγματικός ένοχος αλλά κάποιος άλλος που είναι εντελώς αθώος ή βαρύνεται ελάχιστα.
διαρρηγνύω τα ιμάτιά μου = διαμαρτύρομαι έντονα και υποστηρίζω ότι είμαι αθώος. Συχνά λέγεται ειρωνικά για κάποιον που παριστάνει τον αθώο.
κεραυνός εν αιθρία = λέγεται σε απροσδόκητα και εντυπωσιακά γεγονότα.
κίτρινος τύπος = η προκλητική προβολή και παρουσίαση στον τύπο θεμάτων που εξάπτουν την περιέργεια του κοινού.
κομίζω γλαύκας εις τα Αθήνας = παρουσιάζω ως καινούργιο ή πρωτοποριακό κάτι που είναι ήδη γνωστό.
παίζω εν ου παικτοίς = αντιμετωπίζω χωρίς σοβαρότητα κάτι που απαιτεί σοβαρή αντιμετώπιση.
ου παντός πλειν ες Κόρινθον = δεν είναι όλοι ικανοί για ένα δύσκολο στόχο.
ο κουτσός με το 'να πόδι δίνει μία και πάει στην πόλη = τα πάντα γίνονται και τίποτα δεν αποκλείεται.
ο κύβος ερρίφθη = λέγεται για κάτι που έχει κριθεί οριστικά και αμετάκλητα.
τα άγια τοις κυσί (τα άγια στος σκύλους) = όταν εμπιστευόμαστε την προστασία και τήρηση των κανόνων του δικαίου και των αξιών σε ανάξια πρόσωπα.
ανακρούω πρύμναν = υποχωρώ.
δρυός πεσούσης πας ανηρ ξυλεύεται = όταν χάσει κάποιος τη δύναμή του κάποιοι τρέχουν να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία εις βάρος του
πέμπτη φάλαγγα = κάθε άτομο ή ομάδα ατόμων με διαβρωτική και υπονομευτική δράση και διάθεση.
φαντάσματα του παρελθόντος = οτιδήποτε δυσάρεστο προέρχεται από το παρελθόν.
το αβγό του φιδιού = οτιδήποτε ευνοεί ή σχετίζεται με την ανάπτυξη του νεοναζισμού.
ξεπλένω βρώμικο χρήμα = χρησιμοποιώ νόμιμους τρόπους για να εμφανίσω ως νόμιμα τα κέρδη από παράνομη δραστηριότητα.
ώδινεν όρος και έτεκε μυν (κοιλοπόνησε το βουνό και γέννησε ποντίκι) = λέγεται για εντυπωσιακές προσπάθειες που καταλήγουν σε ασήμαντο αποτέλεσμα.
από την εφημερίδα της Ηλείας "Πατρίς"
Οι αστρονομικες γνωσεις στην αρχαια Ελλαδα
Οι Έλληνες πολλούς αιώνες ή και χιλιετίες προ Χριστού ήξεραν να ερμηνεύσουν τα αστρικά φαινόμενα και τον ουράνιο θόλο. Μάλιστα αναφέρονται απόπειρες ουρανίων χαρτογραφήσεων ήδη κατά την Β΄ χιλιετία προ Χριστού.
Μερικές από τις πρώτες αστρολογικές αναφορές βρίσκουμε στο σύγγραμμα του Ησίοδου«Έργα και Ημέραι», που καταγράφει τις μέρες που προσφέρονται για διάφορες δραστηριότητες όπως ο τρύγος, στο ακόλουθο απόσπασμα: «όταν ο Ωρίωνας και ο Σείριος θα μεσουρανήσουν και ο Αρκτούρος θα ανατέλλει την αυγή, τότε, ω Πέρσες, μαζέψτε τα σταφύλια σας και φέρτε τα σπίτι». Σε ένα άλλο σημείο συμβουλεύει τον αδελφό του Πέρση: «όταν ανατέλλουν οι Πλειάδες, οι κόρες του Άτλαντα, ξεκινήστε τον θερισμό, και όταν δύουν, αρχίστε το όργωμα».
Η πραγματεία του Ησίοδου παρουσιάζει μία προσπάθεια να ρυθμιστούν οι καλλιέργειες σε συμφωνία με τις εποχές του έτους, θέτοντας έτσι την αρχή της αστρολογικής σκέψης που προπαρασκεύασε την χρήση των άστρων σαν οδηγό αυτοκαθοδήγησης των ανθρώπων, σε όλους τους τομείς. Χάρην στον Στράβωνα που ήταν παρά μόνον συλλέκτης (ερανιστής) έργων, μπορούμε να αντλήσουμε όλες τις βασικές σύγχρονες γνώσεις, όπως : « ή γεωγραφία.. γεωμετρίας τέ καί αστρονομία δείν τή τοιαύτη υπόθεσει (έχει ανάγκη γνώσεως). Όντως η ναυσιπλοία και η γεωγραφία χρειάζονται τήν γεωμετρία καί αστρονομία. «Σφαιροειδή δέ τήν επιφανείαν τής γής .. επί τό μέσον τών σωμάτων φοράν» δεν λέγει «σφαίρα» αλλά «σφαιροειδήν», ήτοι ολίγον πεπελατυσμένη στους «πόλους» και συνεχίζει «ο δέ ουρανός περιφέρεται (φαινόμενος).. απ’ανατολής είς δύσιν», «καθέτως τώ ισημερινώ».
Το εκπληκτικό είναι ότι πραγματικά αληθεύει το «η γή ομόκεντρος τώ ουρανώ» αφού οι άξονες και οι πόλοι ουρανού Π,Π και γής π,π ταυτίζονται, η δέ «επί τό μέσον φορά» είναι η ευθεία η ένουσα το ουράνιο σώμα με το κέντρο της γής Κ. «Πεντάξωνον τήν γήν.. διωρίζοντο (διαχωρίζονταν) αί ζώναι κύκλοις παραλλήλοις τώ ισημερινώ.. ήτοι διακεκαυμένη, τάς δέ ευκράτους και κατεψυγμένας δύο» και «οί πρός τας ορθάς (γωνίας) τέμνοντες (μεσημβρινοί) τούτους μέγιστοι κύκλοι». Διαιρούσαν τους παραλλήλους και μεσημβρινούς σε 360 μοίρες και κάθε 1 μοίρα σε 60 λεπτά (1΄ = 60 στάδια = 1852 μέτρα = 1 ναυτικό μίλι).Τα πλάτη οι Έλληνες τα ονόμαζαν «κλίματα» (κλίσεις πολικού αστέρους ως πρός τον ορίζοντα τόπου)«τα κλίματα και τους ανέμους διασαφούσι» (καθορίζουν τον βορρά)«ού λαβείν (καταλαβαίνεις) αρκτικώτερον ή νοτιώτερον χωρίς της διά κλιμάτων επίσκεψιν (γνώση)». Εγνώριζαν και τους δύο αρκτικούς και τροπικούς κύκλους : «τού μεταξύ διαστήματος τού τε ισημερινού και τροπικού τεττάρων εξηκοστών τού μεγίστου κύκλου».
Δύο τρόποι μετρήσεως του πλάτους είναι : Μέτρηση γωνίας πολικού αστέρος (έξαρμα), πλάτος Φ0, και ο δεύτερος με ύψος μεσουράνησης ουρανίου σώματος. Και τους δύο αυτους τρόπους εγνώριζαν οι Έλληνες : «συμμεσουρανήσεις και εξάρματα πόλων». Επειδή όμως ο ισημερινός ήταν μακρυά των (400 νοτιώτερα), σκέφτηκαν να χωρίσουν την μεσόγειο «τήν καθ’ ημάς» με ένα νοητό παράλληλο κύκλο, πού περνά απο επίκαιρα σημεία, σε βόρεια και νότια. Επί ακριβεστάτου χάρτη αεροφωτογραφίας της Μεσογείου, βρήκαν την παράλληλο 36,60 που την διαιρεί στα δύο, σαν μέση γραμμή, όπως και την οικουμένην : «τον της οικουμένης πίνακα, γραμμή τινί διαιρεί διχά απο δύσεως επί ανατολήν, διερχομένη απο Ταρτησσό, Αζόρες, Καρχηδόνα, Σικελία,Πελοπόννησο, Ταυρική Κασπία, Ιμαίον όρος (έβερεστ), το Τσιγκ τάο της Κίνας.
Τα μήκη «ομοίως τας πρός έω» (ανατολάς) ή προς δύσιν .. διά της εκλειπτικής ηλίου και σελήνης συγκρίσεως». Έτσι χώριζαν οι Έλληνες με «μεσημβρινούς» τον ισημερινό σε 24 ωριαία «τμήματα», 150 έκαστον. Αρχή μετρήσεως των μηκών ο μεσημβρινός (00), διαφορετικός κατά εποχή. Στους Εληνιστικούς χρόνους ήταν της Αλεξανδρείας : «τού δι Αλεξανδρείας μεσημβρινού διαστάσεις, ήτοι πρός ανατολάς ή δυσμάς μεγέθεσι... ωρών ισημερινών». Τον 2ον μχ ο «διά των νήσων Μακάρων».
Οι Έλληνες για τον υπολογισμό του πλάτους, πλήν της μετρήσεως του εξάρματος του πολικού ή του μεσουρανούντος ηλίου (σε τροπές ή ισημερίες), είχαν και άλλη ακριβέστερη μέθοδο : την μέτρηση της μεγίστης ημέρας την 21 Ιουνίου. Χρησίμευσε κυρίως για την εύρεσησυντεταγμένων γεωγραφικών σημείων (πόλεων ή ακρωτηρίων). «Ιστόρηκεν (κατέγραψε σε πίνακες) έν τοίς τόποις τό μήκος των μεγίστων ημερών ή τό έξαρμα του ηλίου κατά τάς μεσουρανήσεις έν ταίς τροπαίς». Ο δέ Πτολεμαίος «τήν καθ’έκαστην χώραν διασήμων πόλεων μεγίστην ημέραν, τας δέ καταμήκος εποχάς (διάφορας ώρας) από τού δι’ Αλεξανδρείας μεσημβρινού..». Με αυτές τις μεθόδους πλήν των συντεταγμένων των πόλεων, εύρισκαν και το στίγμα (πλάτος, μήκος). Δηλαδή «δι’Αλεξανδρείας .. η μεγίστη ημέρα ωρών δεκατεττάρων» μετατρέπεται σε 300 50΄. Η μέθοδος αυτή και ακριβέστερη είναι η ευκολότερη. Γιατί ενώ είναι δύσκολη ακόμα και σήμερα η μέτρηση γωνίας μικρότερης των 30΄, η μέτρηση ωρών της μεγίστης ημέρας (απο ανατολής έως δύσεως) είναι δυνατή με σφάλμα σύν-πλήν 10΄΄. Ήτοι 24ω=3600 και 10΄΄ =2,5 ναυτικά μίλια μόνο.
Στην Οδύσσεια διηγείται ότι ο Οδυσσέας επιστρέφει στην Ιθάκη στην διάρκεια μίας Έκλειψης Ηλίου. Την ημέρα που πρόκειται να φανερωθεί για να εξοντώσει τους μνηστήρες της Πηνελόπης, ο μάντης Θεκλύμενος αναφέρει ανάμεσα σε άλλους κακούς οιωνούς, ότι «θα χαθεί ο Ήλιος και θα απλωθεί παντού πυκνή θολούρα».
Η φράση αυτή ερμηνεύτηκε από τον Πλούταρχο και τον Ευστάθιο ως πρόγνωση μίας ολικής Έκλειψης Ηλίου (ορισμένοι σύγχρονοι ερευνητές ταύτισαν την Έκλειψη με εκείνη της 16ης Απριλίου 1178 π.Χ, η οποία ήταν ολική στην περιοχή της Ιθάκης). Επίσης ο Όμηρος αναφέρει με λεπτομέρειες τις πλειάδες, τις Υάδες, τον Ωρίωνα, την Μικρή και την Μεγάλη Άρκτο, ενώ ο Ησίοδος τον 7ο π.Χ. αιώνα αναφέρει τις Πλειάδες, τις Υάδες, τον Ωρίωνα και τον Σείριο.Στα κείμενα τού Ορφέως υποδηλώνονται στοιχεία αστρονομικού και κοσμογονικού ενδιαφέροντος μαζί με κάποιες νύξεις ηλιοκεντρικού περιεχομένου.
Στον Παλαμήδη αποδίδεται η διαίρεση τού χρόνου σε μήνες, ημέρες, και ώρες. Ο Θαλής ή ο Κένταυρος Χείρων ήταν ο κατασκευαστής τής ουράνιας σφαίρας, κάτι αντίστοιχο προς την υδρόγειο σφαίρα αλλά με απεικονίσεις ουρανίων αστερισμών. Αργότερα οι Εύδοξος, Αναξίμανδρος, Αρχιμήδης, Ίππαρχος, κ.ά. βελτίωσαν ή τροποποίησαν εκείνη την σφαίρα. Ο Φώκος ανακάλυψε τον αστερισμό τής Μικράς Άρκτου.Ο Θεόδωρος περιέγραψε και ονόμασε τον αστερισμό τής Κασσιόπης. Ο Θαλής, ο οποίος είχε μελετήσει επισταμένως την Ήλιο και την Σελήνη και γνώριζε τη συμπεριφορά τους, μπορούσε να υπολογίζει τις εκλείψεις τους, όπως εξ άλλου και ο σύγχρονός του Φερεκύδης από την Σύρο. Μάλιστα ο Θαλής κατέπληξε τούς Αιγυπτίους με την επιτυχή πρόγνωση τής έκλειψης Ηλίου τής 28ης Μαΐου τού έτους 585 π.Χ. Υποστήριζε ότι η Σελήνη είναι ετερόφωτη δεχόμενη το φως της από τον Ήλιο. Ο ίδιος, κατά τον Ευθύδημο, ανακάλυψε τη μεταβλητή περίοδο τών ηλιοστασίων, ενώ κατά τον Διογένη τον Λαέρτιο πρώτος υπολόγισε τη διάρκεια τού έτους σε 365 ημέρες.
Ο Αναξίμανδρος παραδεχόταν ότι η Γη είναι μετέωρη [- βέβαια, έσφαλλε ως προς το σχήμα της, το οποίο θεωρούσε κυλινδρικό] και ότι κινείται γύρω από το "κέντρο τού κόσμου" [- ίσως εννοούσε τον Ήλιο]. Σύμφωνα με τον Διογένη τον Λαέρτιο διακήρυττε ότι η Γη έχει σχήμα σφαίρας [- βλέπετε, οι πληροφορίες που έχουμε δεν συμπίπτουν πάντα μεταξύ τους] και βρίσκεται στο κέντρο τού Σύμπαντος, ότι η Σελήνη είναι ετερόφωτη φωτιζόμενη από τον Ήλιο, κλπ. Υποστήριζε ότι δεν υπάρχει μόνο ένα σύμπαν, αλλά πολλά σύμπαντα? θεωρία η οποία υποστηρίζεται από πολλούς σύγχρονούς μας αστρονόμους.Ο Σιμπλίκιος μάς πληροφορεί ότι ο Αναξίμανδρος μετρούσε τις αποστάσεις τών πλανητών από την Γη, καθώς και τα μεγέθη τους.
Στον Αναξίμανδρο επίσης οφείλεται ο πρώτος αστρονομικός χάρτης ο οποίος απεικόνιζε τις θέσεις τών άστρων και τις μεταξύ τους αποστάσεις, η χάραξη τής ετήσιας διαδρομής τού Ηλίου στην εκλειπτική, η ακριβής μέτρηση τής λοξώσεως τής εκλειπτικής, κ.ά. Επίσης πρώτος ο Αναξιμένης χρησιμοποίησε το αστρονομικό όργανο "γνώμων". Τον Ήλιο τον θεωρούσε πύρινη μάζα [- όμως έσφαλλε ως προς το μέγεθός του]. Πίστευε κι εκείνος στο ετερόφωτον τής Σελήνης.Ο Πυθαγόρας πιθανώς δίδασκε ότι η Γη είναι σφαιρική. Αυτός και οι καθηγητές τής σχολής του [: Πυθαγόρεια Σχολή] εξήγησαν τις εκλείψεις και τις φάσεις τής Σελήνης. Εγνώριζαν επίσης ότι οι κομήτες είναι ουράνια σώματα που πραγματοποιούν περιοδική εμφάνιση. Ακόμη δίδαξαν, στην αρχή με αρκετά σφάλματα κι αργότερα με βελτιωμένη και διορθωμένη διατύπωση, την κίνηση τής Γης περί τον άξονά της - ιδίως ο Λύσις από τον Τάραντα, έκτος προς πέμπτον αιώνα προ Χριστού, και οι συμπατριώτες Ικέτας και Έκφαντος από τις Συρακούσες τον πέμπτο π.Χ. αιώνα.
Ο Ίππασος διακήρυττε ότι η Γη είναι σφαιρική και το Σύμπαν πεπερασμένο. Ο Παρμενίδης αποδεχόταν κι εκείνος με τη σειρά του τη σφαιρικότητα τής Γης και ότι η Σελήνη είναι ετερόφωτη δεχόμενη φως από τον Ήλιο. Ο Φιλόλαος ισχυριζόταν ότι η Γη και η Σελήνη περιστρέφονται [- η Γη σε εικοσιτέσσερις ώρες? εσφαλμένο βεβαίως, αλλά επαναστατικό για την εποχή του] γύρω από την - κατ' αυτόν - πύρινη "Εστία τού παντός" την οποία δεν γνωρίζουμε εάν ταύτιζε με τον Ήλιο. Καθόρισε την περίοδο τής Σελήνης σε 29,5 ημέρες, τη διάρκεια τού ηλιακού έτους σε 364,5 ημέρες, και τού σεληνιακού σε 354 ημέρες.Συνεχίζοντας τις σκέψεις που είχαν εκφράσει ο Ξενοφάνης από την Κολοφώνα τής Μ. Ασίας τον έκτο προς πέμπτο αιώνα π.Χ., και ο Ίππασος αργότερα, ο Φιλόλαος εισήγαγε βελτιωμένη και οριστική έννοια τού "πεπερασμένου", και είπε ότι το Σύμπαν απαρτίζεται από άπειρα κι από πεπερασμένα στοιχεία.
Ο Αναξαγόρας έδωσε κάποια ψήγματα τής θεωρίας τής περιστροφικής κίνησης τών πλανητών, αν και με σφάλματα στη σύλληψή της. Μίλησε για γήινη βαρύτητα αλλά και για εκείνην άλλων ουρανίων σωμάτων. Τον Ήλιο τον θεωρούσε διάπυρη σφαίρα. Ο ίδιος διατύπωσε την άποψη ότι η Σελήνη έχει στερεό έδαφος με κοιλάδες και όρη. Την άποψη αυτή τού Αναξαγόρα έκλεψε ο Ιταλός Γαλιλαίος [: Galileo Galilei] και μάς … ενημέρωσε τον δέκατο έβδομο μετά Χριστόν αιώνα ότι η Σελήνη έχει … στερεό [: γαιώδες] έδαφος με κοιλάδες και όρη! Πρώτος επίσης ο Αναξαγόρας εξήγησε τις φάσεις και τις εκλείψεις τής Σελήνης. Μίλησε, τέλος, και για την ύπαρξη κι άλλων ηλιακών συστημάτων.
Ο Άρπαλος υπολόγισε το (ηλιακό) έτος σε 365 ημέρες και 13 ώρες [- δηλαδή 365,54 ημέρες]. Ο δε Οινοπίδης το υπολόγισε σε 365,3728 ημέρες. Η Αγλαονίκη προέβλεπε τις εκλείψεις Ηλίου και Σελήνης με ακρίβεια ώρας. Γι' αυτήν λέγεται ότι βελτίωσε κάποιες γνώσεις που τής είχαν παράσχει οι Χαλδαίοι. Ο Διογένης ο Απολλωνιάτης πρέσβευε ότι η Γη είναι σφαιρική. Ο Έκφαντος δεχόταν την περιστροφική κίνηση τής Γης περί τον άξονά της εντός εικοσιτεσσάρων ωρών. Ο Φαίνος από την Αθήνα μέτρησε με αρκετή ακρίβεια την διάρκεια τού (ηλιακού) έτους, και ο μαθητής του Μέτων την προσδιόρισε σε 365,26 ημέρες. Ο Μέτων, μαζί με τον Ευκτήμονα, παρατήρησε το 432 π.Χ. την πιο αρχαία θερινή τροπή τού έτους. Η παρατήρηση εκείνη οδήγησε στον καθορισμό τού τροπικού έτους σε 365 ημέρες 5 ώρες 23 λεπτά τής ώρας.
Ο Κάλλιππος από την Κύζικο τής Μ. Ασίας, Δ΄ αι. π.Χ., υπολόγισε σε 365,25 ημέρες τη διάρκεια τού έτους, και σε 29 ημέρες 12 ώρες 44΄ 25΄΄ την διάρκεια τού σεληνιακού μήνα.. Ανάμεσα σε πολλά στοιχεία στην διδασκαλία τού φιλοσόφου Δημόκριτου από τ' Άβδηρα εντοπίζουμε την πρώτη αναφορά, έστω και μικρή, στη μοριακή σύσταση τού Γαλαξία. Ο Εύδοξος καθόρισε με ακρίβεια τις θέσεις τών αστέρων, περιέγραψε τούς αστερισμούς, και συνέταξε κατάλογο ουρανίων σωμάτων. Πραγματοποιούσε συστηματικές παρατηρήσεις τού ουρανίου θόλου, και χρησιμοποιούσε τα Μαθηματικά για να λύσει διάφορα αστρονομικά προβλήματα. Με τον ίδιο τρόπο απέδειξε τη σφαιρικότητα τής Γης.
Ο Πυθέας ανακάλυψε ότι ο βόρειος πόλος τού ουρανού δεν είναι ακίνητος. Ανακάλυψε επίσης ότι η παλίρροια σχετίζεται με τις φάσεις τής Σελήνης. Ο Φίλιππος από τον Οπούντα μελέτησε τις αποστάσεις και το μέγεθος Ηλίου και Σελήνης, όπως και τις εκλείψεις τους. Ο Ηρακλείδης από την Ηράκλεια, όπως άλλοι αναφερθέντες προγενέστεροί του δίδαξε ότι η Γη περιστρέφεται περί τον άξονά της σε 24 ώρες.Ο Ποσειδώνιος από την Απάμεια εισήγαγε μέτρηση για το ύψος τής ατμόσφαιρας. Ακόμη, υπολόγισε την περίμετρο τής Γης με ικανοποιητική ακρίβεια. Υποστήριζε κι εκείνος όπως τόσοι άλλοι την εξάρτηση τής παλίρροιας από δυνάμεις τις οποίες ασκεί η Σελήνη. Ο Υψικλής πρότεινε τη διαίρεση τής εκλειπτικής σε μοίρες, και τής μοίρας σε βαθμούς. Είναι ο αστρονόμος ο οποίος κάνει την πιο αρχαία αναφορά διαίρεσης τού ζωδιακού κύκλου σε μοίρες.Ο Γέμινος, μέγας αστρονόμος κι εκείνος, ασχολήθηκε επισταμένως με την λαμπρότητα Ηλίου και Σελήνης, και βγαίνει δικαιωμένος από την Αστρονομία τών τελευταίων δύο αιώνων.
Ο Σωσιγένης ανακάλυψε τις περιοδικές μεταβολές τών φαινομενικών διαμέτρων Ηλίου και Σελήνης. Δεχόταν ότι το έτος διαρκεί 365,25 ημέρες. Έτσι, εισηγήθηκε την θέσπιση πολιτικού έτους 365 ημερών με την προσθήκη μιας ημέρας ανά τετραετία, δηλαδή την καθιέρωση δίσεκτου έτους 366 ημερών ανά τετραετία. Αυτό ήταν το "ιουλιανό" ημερολόγιο, επί ημερών Ιουλίου Καίσαρος, και ίσχυσε έως το 1582 όταν ο πάπας Γρηγόριος ΙΓ΄ έθεσε σ' εφαρμογή το ονομαζόμενο "γρηγοριανό" ημερολόγιο, δημιούργημα δύο αιώνες νωρίτερα τού Έλληνα Νικηφόρου Γρηγορά ο οποίος είχε εντοπίσει τις ατέλειες τού ιουλιανού και το είχε βελτιώσει.Ο Πτολεμαίος Κλαύδιος ήταν εκπρόσωπος τού γεωκεντρικού συστήματος, το οποίο ήδη κατά την Αρχαιότητα είχε χαρακτηριστεί από άλλους Έλληνες ως εσφαλμένο και είχε απορριφθεί υπέρ του ηλιοκεντρικού.
Παρά ταύτα, με την συστηματική μελέτη, ο Πτολεμαίος Κλαύδιος οδηγήθηκε σε πολλά σωστά πορίσματα και πολλές ανακαλύψεις. Συγκέντρωσε κι επεξεργάσθηκε τις απόψεις προγενέστερών του Ελλήνων αστρονόμων σε βιβλία, εξέδωσε καταλόγους αστερισμών και αστρονομικούς χάρτες, έδωσε περιγραφές αστέρων, τού Γαλαξία, κλπ. Ο Ιππόλυτος, Γ΄ μ.Χ. αι., υπολόγισε κι αυτός την περίμετρο τής Γης με αρκετά μεγάλη ακρίβεια. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι αστρονόμοι πραγματοποιούσαν τούς υπολογισμούς και τις μετρήσεις τους συχνά με δική του μέθοδο ο καθένας. Ο Ιουλιανός υποστήριζε ένθερμα το ηλιοκεντρικό σύστημα, δηλαδή ότι η σφαιρική Γη κινείται γύρω από τον Ήλιο. Το στέμμα και η άλως υπήρξαν δύο φαινόμενα τα οποία απασχόλησαν τον Θέωνα.Ο Ελικών προϋπολόγισε την έκλειψη Ηλίου η οποία σημειώθηκε στις 12 Μαΐου τού 361 π.Χ. Ο φιλόσοφος Αριστοτέλης ο Σταγ(ε)ιρίτης επίσης ασχολήθηκε με την Αστρονομία, και διατύπωσε πολλά σχόλια, άλλα σωστά κι άλλα εσφαλμένα. Σε μία από τις επισημάνσεις του περιέγραφε τη Γη ως σφαιρική. Ο Αρίσταρχος υπήρξε ο σαφέστερος διατυπωτής τής θεωρίας ότι οι πλανήτες τού πλανητικού μας συστήματος κινούνται γύρω από τον Ήλιο. Την ηλιοκεντρική αυτή θεωρία είχαν αρχίσει να προτείνουν αμυδρά οι Πυθαγόρειοι, και κάπως εντονότερα ο Ηρακλείδης, όμως ο Αρίσταρχος την διευκρίνισε επαρκώς και την εδραίωσε.
Ο ίδιος αστρονόμος ασχολήθηκε με τον υπολογισμό τών διαστάσεων [: όγκος, διάμετρος, αποστάσεις] Σελήνης και Ηλίου, με αρκετά ικανοποιητικά για την εποχή του αποτελέσματα τα οποία όμως σήμερα έχουν καταρριφθεί έως έναν μεγάλο βαθμό. Για τις μετρήσεις εκείνες, πάντως, ο Αρίσταρχος εφάρμοζε σωστές μεθόδους, τις οποίες έχουν βελτιώσει οι σημερινοί επιστήμονες.Ο φιλόσοφος Ζήνων από το Κίτιο τής Κύπρου, τον Δ΄ προς Γ΄ αι. π.Χ., μεταξύ διαφόρων - σωστών ή εσφαλμένων - αντιλήψεων που είχε επί αστρονομικών ζητημάτων, πίστευε ότι η Γη είναι σφαιρική. Το ίδιο πίστευε και ο Αρχέδημος την ίδια εποχή. Μεγάλες υπηρεσίες προσέφερε στην Αστρονομία και ο Αρχιμήδης. Ασχολήθηκε με τον υπολογισμό τής διαμέτρου Γης, Σελήνης, Ηλίου, κατέταξε τού πλανήτες κατ' απόσταση από την Γη, κλπ. Υπολόγισε εξ άλλου την διάρκεια τού έτους σε 365,25 ημέρες, καθώς και τις ημερομηνίες τών εκλείψεων Ηλίου και Σελήνης οι οποίες επρόκειτο να σημειωθούν. Το πλανησφαίριο που κατασκεύασε ο ίδιος από γυαλί ή από μέταλλο βελτιώνοντας ουράνιες σφαίρες προγενέστερων επιστημόνων, αποτελεί το πρώτο πλανητάριο [: όπως θα το ονομάζαμε σήμερα] στην Ιστορία, και υπολόγιζε τις κινήσεις όλων τών ουρανίων σωμάτων.Ο Αρίστυλλος από την Σάμο και ο Τιμόχαρις έκαναν κατά τον Γ΄ π.Χ. αι. σημαντικές παρατηρήσεις τών λιγότερο γνωστών αστέρων, κι έθεσαν τις βάσεις για αστρονομικές ανακαλύψεις από μεταγενέστερους αστρονόμους.
Ο Χρύσιππος από τούς Σόλους τής Κιλικίας στη Μ. Ασία, Γ΄ π.Χ. αι., διακήρυττε ότι η Σελήνη ασκεί μεγάλη επίδραση στον πλανήτη μας. Ο Κόνων μελέτησε τις εκλείψεις εις βάθος, συνέταξε ημερολόγιο στο οποίο αναφερόταν πότε ανέτελλαν και πότε έδυαν οι αστέρες, εντόπισε αστερισμούς, κλπ.Ο Ερατοσθένης με αξιοθαύμαστο μαθηματικό τρόπο ο οποίος έχει σωθεί υπολόγισε την περίμετρο τής Γης. Επίσης υπολόγισε με εξ ίσου αξιοθαύμαστη ακρίβεια την λόξωση τής εκλειπτικής, και πραγματοποίησε μετρήσεις τών αποστάσεων Σελήνης και Ηλίου από τη Γη. Ο Απολλώνιος από την Πέργη έθεσε τις θεωρητικές βάσεις για τα επιτεύγματα τών μεταγενεστέρων του αστρονόμων. Μάλλον ήταν οπαδός τού ηλιοκεντρικού συστήματος. Ο Ίππαρχος, αξιοποιώντας κι εμπλουτίζοντας τις μελέτες και τις παρατηρήσεις που είχαν πραγματοποιήσει οι Αρίστυλλος και Τιμόχαρις, ανακάλυψε την μετάπτωση τών ισημεριών, φαινόμενο μεγάλης σημασίας για την Αστρονομία. Επίσης ήταν ο πρώτος που μίλησε για τούς καινοφανείς αστέρες [: nova], και το 134 π.Χ. δικαιώθηκε με την περίπτωση αστέρα αυτού τού είδους, ο οποίος ανήκε στον αστερισμό τού Σκορπιού.Ο ίδιος αστρονόμος συνέταξε ακριβή κατάλογο με περισσότερους από χίλιους απλανείς αστέρες, στον οποίον αναφέρονται η ακριβής θέση και η λαμπρότητα καθενός. Σε άλλον κατάλογο ο οποίος έχει πλέον καθιερωθεί στην επιστήμη, κατέταξε τούς απλανείς αστέρες σε έξι μεγέθη με κριτήριο τη λαμπρότητά τους. Υπολόγισε το (ηλιακό) έτος σε 365 ημέρες 5 ώρες 48΄ 46΄΄ [- δηλαδή 365,24 ημέρες], την θέση τού απογείου τού Ηλίου, την κίνηση τών πλανητών, την λόξωση τής εκλειπτικής, την παράλλαξη τού Ήλιου [- για την οποία, ασκώντας αυτοκριτική, άρχισε να αμφιβάλλει λόγω τού μικρού μεγέθους τού φαινομένου], κλπ. Η επιστημονική του τοποθέτηση επί τού ζητήματος τής κινήσεως ή μη τής Γης δεν είναι σαφώς ξεκαθαρισμένη.Ο Ίππαρχος διέκειτο μεν φιλικά προς το γεωκεντρικό σύστημα, αλλά δεν απέρριψε ποτέ το ηλιοκεντρικό διότι κατά πάσα πιθανότητα γνώριζε την αξία του. Ίσως, καθότι λεπτολόγος και τελειομανής αστρονόμος, περίμενε να ολοκληρώσει τις μελέτες και τις μετρήσεις του πρώτα, ώστε να μπορεί να μιλήσει ανοιχτά και με αδιάσειστα στοιχεία πλέον για την ορθότητα τού ηλιοκεντρικού συστήματος. Εφάρμοσε τα Μαθηματικά σε αστρονομικού και γεωγραφικού χαρακτήρα μετρήσεις, για παράδειγμα με μεγάλη προσέγγιση στον υπολογισμό τού μεσημβρινού τής Γης, καθώς και σε άλλα πρακτικά θέματα.
Πηγή
Μερικές από τις πρώτες αστρολογικές αναφορές βρίσκουμε στο σύγγραμμα του Ησίοδου«Έργα και Ημέραι», που καταγράφει τις μέρες που προσφέρονται για διάφορες δραστηριότητες όπως ο τρύγος, στο ακόλουθο απόσπασμα: «όταν ο Ωρίωνας και ο Σείριος θα μεσουρανήσουν και ο Αρκτούρος θα ανατέλλει την αυγή, τότε, ω Πέρσες, μαζέψτε τα σταφύλια σας και φέρτε τα σπίτι». Σε ένα άλλο σημείο συμβουλεύει τον αδελφό του Πέρση: «όταν ανατέλλουν οι Πλειάδες, οι κόρες του Άτλαντα, ξεκινήστε τον θερισμό, και όταν δύουν, αρχίστε το όργωμα».
Η πραγματεία του Ησίοδου παρουσιάζει μία προσπάθεια να ρυθμιστούν οι καλλιέργειες σε συμφωνία με τις εποχές του έτους, θέτοντας έτσι την αρχή της αστρολογικής σκέψης που προπαρασκεύασε την χρήση των άστρων σαν οδηγό αυτοκαθοδήγησης των ανθρώπων, σε όλους τους τομείς. Χάρην στον Στράβωνα που ήταν παρά μόνον συλλέκτης (ερανιστής) έργων, μπορούμε να αντλήσουμε όλες τις βασικές σύγχρονες γνώσεις, όπως : « ή γεωγραφία.. γεωμετρίας τέ καί αστρονομία δείν τή τοιαύτη υπόθεσει (έχει ανάγκη γνώσεως). Όντως η ναυσιπλοία και η γεωγραφία χρειάζονται τήν γεωμετρία καί αστρονομία. «Σφαιροειδή δέ τήν επιφανείαν τής γής .. επί τό μέσον τών σωμάτων φοράν» δεν λέγει «σφαίρα» αλλά «σφαιροειδήν», ήτοι ολίγον πεπελατυσμένη στους «πόλους» και συνεχίζει «ο δέ ουρανός περιφέρεται (φαινόμενος).. απ’ανατολής είς δύσιν», «καθέτως τώ ισημερινώ».
Το εκπληκτικό είναι ότι πραγματικά αληθεύει το «η γή ομόκεντρος τώ ουρανώ» αφού οι άξονες και οι πόλοι ουρανού Π,Π και γής π,π ταυτίζονται, η δέ «επί τό μέσον φορά» είναι η ευθεία η ένουσα το ουράνιο σώμα με το κέντρο της γής Κ. «Πεντάξωνον τήν γήν.. διωρίζοντο (διαχωρίζονταν) αί ζώναι κύκλοις παραλλήλοις τώ ισημερινώ.. ήτοι διακεκαυμένη, τάς δέ ευκράτους και κατεψυγμένας δύο» και «οί πρός τας ορθάς (γωνίας) τέμνοντες (μεσημβρινοί) τούτους μέγιστοι κύκλοι». Διαιρούσαν τους παραλλήλους και μεσημβρινούς σε 360 μοίρες και κάθε 1 μοίρα σε 60 λεπτά (1΄ = 60 στάδια = 1852 μέτρα = 1 ναυτικό μίλι).Τα πλάτη οι Έλληνες τα ονόμαζαν «κλίματα» (κλίσεις πολικού αστέρους ως πρός τον ορίζοντα τόπου)«τα κλίματα και τους ανέμους διασαφούσι» (καθορίζουν τον βορρά)«ού λαβείν (καταλαβαίνεις) αρκτικώτερον ή νοτιώτερον χωρίς της διά κλιμάτων επίσκεψιν (γνώση)». Εγνώριζαν και τους δύο αρκτικούς και τροπικούς κύκλους : «τού μεταξύ διαστήματος τού τε ισημερινού και τροπικού τεττάρων εξηκοστών τού μεγίστου κύκλου».
Δύο τρόποι μετρήσεως του πλάτους είναι : Μέτρηση γωνίας πολικού αστέρος (έξαρμα), πλάτος Φ0, και ο δεύτερος με ύψος μεσουράνησης ουρανίου σώματος. Και τους δύο αυτους τρόπους εγνώριζαν οι Έλληνες : «συμμεσουρανήσεις και εξάρματα πόλων». Επειδή όμως ο ισημερινός ήταν μακρυά των (400 νοτιώτερα), σκέφτηκαν να χωρίσουν την μεσόγειο «τήν καθ’ ημάς» με ένα νοητό παράλληλο κύκλο, πού περνά απο επίκαιρα σημεία, σε βόρεια και νότια. Επί ακριβεστάτου χάρτη αεροφωτογραφίας της Μεσογείου, βρήκαν την παράλληλο 36,60 που την διαιρεί στα δύο, σαν μέση γραμμή, όπως και την οικουμένην : «τον της οικουμένης πίνακα, γραμμή τινί διαιρεί διχά απο δύσεως επί ανατολήν, διερχομένη απο Ταρτησσό, Αζόρες, Καρχηδόνα, Σικελία,Πελοπόννησο, Ταυρική Κασπία, Ιμαίον όρος (έβερεστ), το Τσιγκ τάο της Κίνας.
Τα μήκη «ομοίως τας πρός έω» (ανατολάς) ή προς δύσιν .. διά της εκλειπτικής ηλίου και σελήνης συγκρίσεως». Έτσι χώριζαν οι Έλληνες με «μεσημβρινούς» τον ισημερινό σε 24 ωριαία «τμήματα», 150 έκαστον. Αρχή μετρήσεως των μηκών ο μεσημβρινός (00), διαφορετικός κατά εποχή. Στους Εληνιστικούς χρόνους ήταν της Αλεξανδρείας : «τού δι Αλεξανδρείας μεσημβρινού διαστάσεις, ήτοι πρός ανατολάς ή δυσμάς μεγέθεσι... ωρών ισημερινών». Τον 2ον μχ ο «διά των νήσων Μακάρων».
Οι Έλληνες για τον υπολογισμό του πλάτους, πλήν της μετρήσεως του εξάρματος του πολικού ή του μεσουρανούντος ηλίου (σε τροπές ή ισημερίες), είχαν και άλλη ακριβέστερη μέθοδο : την μέτρηση της μεγίστης ημέρας την 21 Ιουνίου. Χρησίμευσε κυρίως για την εύρεσησυντεταγμένων γεωγραφικών σημείων (πόλεων ή ακρωτηρίων). «Ιστόρηκεν (κατέγραψε σε πίνακες) έν τοίς τόποις τό μήκος των μεγίστων ημερών ή τό έξαρμα του ηλίου κατά τάς μεσουρανήσεις έν ταίς τροπαίς». Ο δέ Πτολεμαίος «τήν καθ’έκαστην χώραν διασήμων πόλεων μεγίστην ημέραν, τας δέ καταμήκος εποχάς (διάφορας ώρας) από τού δι’ Αλεξανδρείας μεσημβρινού..». Με αυτές τις μεθόδους πλήν των συντεταγμένων των πόλεων, εύρισκαν και το στίγμα (πλάτος, μήκος). Δηλαδή «δι’Αλεξανδρείας .. η μεγίστη ημέρα ωρών δεκατεττάρων» μετατρέπεται σε 300 50΄. Η μέθοδος αυτή και ακριβέστερη είναι η ευκολότερη. Γιατί ενώ είναι δύσκολη ακόμα και σήμερα η μέτρηση γωνίας μικρότερης των 30΄, η μέτρηση ωρών της μεγίστης ημέρας (απο ανατολής έως δύσεως) είναι δυνατή με σφάλμα σύν-πλήν 10΄΄. Ήτοι 24ω=3600 και 10΄΄ =2,5 ναυτικά μίλια μόνο.
Στην Οδύσσεια διηγείται ότι ο Οδυσσέας επιστρέφει στην Ιθάκη στην διάρκεια μίας Έκλειψης Ηλίου. Την ημέρα που πρόκειται να φανερωθεί για να εξοντώσει τους μνηστήρες της Πηνελόπης, ο μάντης Θεκλύμενος αναφέρει ανάμεσα σε άλλους κακούς οιωνούς, ότι «θα χαθεί ο Ήλιος και θα απλωθεί παντού πυκνή θολούρα».
Η φράση αυτή ερμηνεύτηκε από τον Πλούταρχο και τον Ευστάθιο ως πρόγνωση μίας ολικής Έκλειψης Ηλίου (ορισμένοι σύγχρονοι ερευνητές ταύτισαν την Έκλειψη με εκείνη της 16ης Απριλίου 1178 π.Χ, η οποία ήταν ολική στην περιοχή της Ιθάκης). Επίσης ο Όμηρος αναφέρει με λεπτομέρειες τις πλειάδες, τις Υάδες, τον Ωρίωνα, την Μικρή και την Μεγάλη Άρκτο, ενώ ο Ησίοδος τον 7ο π.Χ. αιώνα αναφέρει τις Πλειάδες, τις Υάδες, τον Ωρίωνα και τον Σείριο.Στα κείμενα τού Ορφέως υποδηλώνονται στοιχεία αστρονομικού και κοσμογονικού ενδιαφέροντος μαζί με κάποιες νύξεις ηλιοκεντρικού περιεχομένου.
Στον Παλαμήδη αποδίδεται η διαίρεση τού χρόνου σε μήνες, ημέρες, και ώρες. Ο Θαλής ή ο Κένταυρος Χείρων ήταν ο κατασκευαστής τής ουράνιας σφαίρας, κάτι αντίστοιχο προς την υδρόγειο σφαίρα αλλά με απεικονίσεις ουρανίων αστερισμών. Αργότερα οι Εύδοξος, Αναξίμανδρος, Αρχιμήδης, Ίππαρχος, κ.ά. βελτίωσαν ή τροποποίησαν εκείνη την σφαίρα. Ο Φώκος ανακάλυψε τον αστερισμό τής Μικράς Άρκτου.Ο Θεόδωρος περιέγραψε και ονόμασε τον αστερισμό τής Κασσιόπης. Ο Θαλής, ο οποίος είχε μελετήσει επισταμένως την Ήλιο και την Σελήνη και γνώριζε τη συμπεριφορά τους, μπορούσε να υπολογίζει τις εκλείψεις τους, όπως εξ άλλου και ο σύγχρονός του Φερεκύδης από την Σύρο. Μάλιστα ο Θαλής κατέπληξε τούς Αιγυπτίους με την επιτυχή πρόγνωση τής έκλειψης Ηλίου τής 28ης Μαΐου τού έτους 585 π.Χ. Υποστήριζε ότι η Σελήνη είναι ετερόφωτη δεχόμενη το φως της από τον Ήλιο. Ο ίδιος, κατά τον Ευθύδημο, ανακάλυψε τη μεταβλητή περίοδο τών ηλιοστασίων, ενώ κατά τον Διογένη τον Λαέρτιο πρώτος υπολόγισε τη διάρκεια τού έτους σε 365 ημέρες.
Ο Αναξίμανδρος παραδεχόταν ότι η Γη είναι μετέωρη [- βέβαια, έσφαλλε ως προς το σχήμα της, το οποίο θεωρούσε κυλινδρικό] και ότι κινείται γύρω από το "κέντρο τού κόσμου" [- ίσως εννοούσε τον Ήλιο]. Σύμφωνα με τον Διογένη τον Λαέρτιο διακήρυττε ότι η Γη έχει σχήμα σφαίρας [- βλέπετε, οι πληροφορίες που έχουμε δεν συμπίπτουν πάντα μεταξύ τους] και βρίσκεται στο κέντρο τού Σύμπαντος, ότι η Σελήνη είναι ετερόφωτη φωτιζόμενη από τον Ήλιο, κλπ. Υποστήριζε ότι δεν υπάρχει μόνο ένα σύμπαν, αλλά πολλά σύμπαντα? θεωρία η οποία υποστηρίζεται από πολλούς σύγχρονούς μας αστρονόμους.Ο Σιμπλίκιος μάς πληροφορεί ότι ο Αναξίμανδρος μετρούσε τις αποστάσεις τών πλανητών από την Γη, καθώς και τα μεγέθη τους.
Στον Αναξίμανδρο επίσης οφείλεται ο πρώτος αστρονομικός χάρτης ο οποίος απεικόνιζε τις θέσεις τών άστρων και τις μεταξύ τους αποστάσεις, η χάραξη τής ετήσιας διαδρομής τού Ηλίου στην εκλειπτική, η ακριβής μέτρηση τής λοξώσεως τής εκλειπτικής, κ.ά. Επίσης πρώτος ο Αναξιμένης χρησιμοποίησε το αστρονομικό όργανο "γνώμων". Τον Ήλιο τον θεωρούσε πύρινη μάζα [- όμως έσφαλλε ως προς το μέγεθός του]. Πίστευε κι εκείνος στο ετερόφωτον τής Σελήνης.Ο Πυθαγόρας πιθανώς δίδασκε ότι η Γη είναι σφαιρική. Αυτός και οι καθηγητές τής σχολής του [: Πυθαγόρεια Σχολή] εξήγησαν τις εκλείψεις και τις φάσεις τής Σελήνης. Εγνώριζαν επίσης ότι οι κομήτες είναι ουράνια σώματα που πραγματοποιούν περιοδική εμφάνιση. Ακόμη δίδαξαν, στην αρχή με αρκετά σφάλματα κι αργότερα με βελτιωμένη και διορθωμένη διατύπωση, την κίνηση τής Γης περί τον άξονά της - ιδίως ο Λύσις από τον Τάραντα, έκτος προς πέμπτον αιώνα προ Χριστού, και οι συμπατριώτες Ικέτας και Έκφαντος από τις Συρακούσες τον πέμπτο π.Χ. αιώνα.
Ο Ίππασος διακήρυττε ότι η Γη είναι σφαιρική και το Σύμπαν πεπερασμένο. Ο Παρμενίδης αποδεχόταν κι εκείνος με τη σειρά του τη σφαιρικότητα τής Γης και ότι η Σελήνη είναι ετερόφωτη δεχόμενη φως από τον Ήλιο. Ο Φιλόλαος ισχυριζόταν ότι η Γη και η Σελήνη περιστρέφονται [- η Γη σε εικοσιτέσσερις ώρες? εσφαλμένο βεβαίως, αλλά επαναστατικό για την εποχή του] γύρω από την - κατ' αυτόν - πύρινη "Εστία τού παντός" την οποία δεν γνωρίζουμε εάν ταύτιζε με τον Ήλιο. Καθόρισε την περίοδο τής Σελήνης σε 29,5 ημέρες, τη διάρκεια τού ηλιακού έτους σε 364,5 ημέρες, και τού σεληνιακού σε 354 ημέρες.Συνεχίζοντας τις σκέψεις που είχαν εκφράσει ο Ξενοφάνης από την Κολοφώνα τής Μ. Ασίας τον έκτο προς πέμπτο αιώνα π.Χ., και ο Ίππασος αργότερα, ο Φιλόλαος εισήγαγε βελτιωμένη και οριστική έννοια τού "πεπερασμένου", και είπε ότι το Σύμπαν απαρτίζεται από άπειρα κι από πεπερασμένα στοιχεία.
Ο Αναξαγόρας έδωσε κάποια ψήγματα τής θεωρίας τής περιστροφικής κίνησης τών πλανητών, αν και με σφάλματα στη σύλληψή της. Μίλησε για γήινη βαρύτητα αλλά και για εκείνην άλλων ουρανίων σωμάτων. Τον Ήλιο τον θεωρούσε διάπυρη σφαίρα. Ο ίδιος διατύπωσε την άποψη ότι η Σελήνη έχει στερεό έδαφος με κοιλάδες και όρη. Την άποψη αυτή τού Αναξαγόρα έκλεψε ο Ιταλός Γαλιλαίος [: Galileo Galilei] και μάς … ενημέρωσε τον δέκατο έβδομο μετά Χριστόν αιώνα ότι η Σελήνη έχει … στερεό [: γαιώδες] έδαφος με κοιλάδες και όρη! Πρώτος επίσης ο Αναξαγόρας εξήγησε τις φάσεις και τις εκλείψεις τής Σελήνης. Μίλησε, τέλος, και για την ύπαρξη κι άλλων ηλιακών συστημάτων.
Ο Άρπαλος υπολόγισε το (ηλιακό) έτος σε 365 ημέρες και 13 ώρες [- δηλαδή 365,54 ημέρες]. Ο δε Οινοπίδης το υπολόγισε σε 365,3728 ημέρες. Η Αγλαονίκη προέβλεπε τις εκλείψεις Ηλίου και Σελήνης με ακρίβεια ώρας. Γι' αυτήν λέγεται ότι βελτίωσε κάποιες γνώσεις που τής είχαν παράσχει οι Χαλδαίοι. Ο Διογένης ο Απολλωνιάτης πρέσβευε ότι η Γη είναι σφαιρική. Ο Έκφαντος δεχόταν την περιστροφική κίνηση τής Γης περί τον άξονά της εντός εικοσιτεσσάρων ωρών. Ο Φαίνος από την Αθήνα μέτρησε με αρκετή ακρίβεια την διάρκεια τού (ηλιακού) έτους, και ο μαθητής του Μέτων την προσδιόρισε σε 365,26 ημέρες. Ο Μέτων, μαζί με τον Ευκτήμονα, παρατήρησε το 432 π.Χ. την πιο αρχαία θερινή τροπή τού έτους. Η παρατήρηση εκείνη οδήγησε στον καθορισμό τού τροπικού έτους σε 365 ημέρες 5 ώρες 23 λεπτά τής ώρας.
Ο Κάλλιππος από την Κύζικο τής Μ. Ασίας, Δ΄ αι. π.Χ., υπολόγισε σε 365,25 ημέρες τη διάρκεια τού έτους, και σε 29 ημέρες 12 ώρες 44΄ 25΄΄ την διάρκεια τού σεληνιακού μήνα.. Ανάμεσα σε πολλά στοιχεία στην διδασκαλία τού φιλοσόφου Δημόκριτου από τ' Άβδηρα εντοπίζουμε την πρώτη αναφορά, έστω και μικρή, στη μοριακή σύσταση τού Γαλαξία. Ο Εύδοξος καθόρισε με ακρίβεια τις θέσεις τών αστέρων, περιέγραψε τούς αστερισμούς, και συνέταξε κατάλογο ουρανίων σωμάτων. Πραγματοποιούσε συστηματικές παρατηρήσεις τού ουρανίου θόλου, και χρησιμοποιούσε τα Μαθηματικά για να λύσει διάφορα αστρονομικά προβλήματα. Με τον ίδιο τρόπο απέδειξε τη σφαιρικότητα τής Γης.
Ο Πυθέας ανακάλυψε ότι ο βόρειος πόλος τού ουρανού δεν είναι ακίνητος. Ανακάλυψε επίσης ότι η παλίρροια σχετίζεται με τις φάσεις τής Σελήνης. Ο Φίλιππος από τον Οπούντα μελέτησε τις αποστάσεις και το μέγεθος Ηλίου και Σελήνης, όπως και τις εκλείψεις τους. Ο Ηρακλείδης από την Ηράκλεια, όπως άλλοι αναφερθέντες προγενέστεροί του δίδαξε ότι η Γη περιστρέφεται περί τον άξονά της σε 24 ώρες.Ο Ποσειδώνιος από την Απάμεια εισήγαγε μέτρηση για το ύψος τής ατμόσφαιρας. Ακόμη, υπολόγισε την περίμετρο τής Γης με ικανοποιητική ακρίβεια. Υποστήριζε κι εκείνος όπως τόσοι άλλοι την εξάρτηση τής παλίρροιας από δυνάμεις τις οποίες ασκεί η Σελήνη. Ο Υψικλής πρότεινε τη διαίρεση τής εκλειπτικής σε μοίρες, και τής μοίρας σε βαθμούς. Είναι ο αστρονόμος ο οποίος κάνει την πιο αρχαία αναφορά διαίρεσης τού ζωδιακού κύκλου σε μοίρες.Ο Γέμινος, μέγας αστρονόμος κι εκείνος, ασχολήθηκε επισταμένως με την λαμπρότητα Ηλίου και Σελήνης, και βγαίνει δικαιωμένος από την Αστρονομία τών τελευταίων δύο αιώνων.
Ο Σωσιγένης ανακάλυψε τις περιοδικές μεταβολές τών φαινομενικών διαμέτρων Ηλίου και Σελήνης. Δεχόταν ότι το έτος διαρκεί 365,25 ημέρες. Έτσι, εισηγήθηκε την θέσπιση πολιτικού έτους 365 ημερών με την προσθήκη μιας ημέρας ανά τετραετία, δηλαδή την καθιέρωση δίσεκτου έτους 366 ημερών ανά τετραετία. Αυτό ήταν το "ιουλιανό" ημερολόγιο, επί ημερών Ιουλίου Καίσαρος, και ίσχυσε έως το 1582 όταν ο πάπας Γρηγόριος ΙΓ΄ έθεσε σ' εφαρμογή το ονομαζόμενο "γρηγοριανό" ημερολόγιο, δημιούργημα δύο αιώνες νωρίτερα τού Έλληνα Νικηφόρου Γρηγορά ο οποίος είχε εντοπίσει τις ατέλειες τού ιουλιανού και το είχε βελτιώσει.Ο Πτολεμαίος Κλαύδιος ήταν εκπρόσωπος τού γεωκεντρικού συστήματος, το οποίο ήδη κατά την Αρχαιότητα είχε χαρακτηριστεί από άλλους Έλληνες ως εσφαλμένο και είχε απορριφθεί υπέρ του ηλιοκεντρικού.
Παρά ταύτα, με την συστηματική μελέτη, ο Πτολεμαίος Κλαύδιος οδηγήθηκε σε πολλά σωστά πορίσματα και πολλές ανακαλύψεις. Συγκέντρωσε κι επεξεργάσθηκε τις απόψεις προγενέστερών του Ελλήνων αστρονόμων σε βιβλία, εξέδωσε καταλόγους αστερισμών και αστρονομικούς χάρτες, έδωσε περιγραφές αστέρων, τού Γαλαξία, κλπ. Ο Ιππόλυτος, Γ΄ μ.Χ. αι., υπολόγισε κι αυτός την περίμετρο τής Γης με αρκετά μεγάλη ακρίβεια. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι αστρονόμοι πραγματοποιούσαν τούς υπολογισμούς και τις μετρήσεις τους συχνά με δική του μέθοδο ο καθένας. Ο Ιουλιανός υποστήριζε ένθερμα το ηλιοκεντρικό σύστημα, δηλαδή ότι η σφαιρική Γη κινείται γύρω από τον Ήλιο. Το στέμμα και η άλως υπήρξαν δύο φαινόμενα τα οποία απασχόλησαν τον Θέωνα.Ο Ελικών προϋπολόγισε την έκλειψη Ηλίου η οποία σημειώθηκε στις 12 Μαΐου τού 361 π.Χ. Ο φιλόσοφος Αριστοτέλης ο Σταγ(ε)ιρίτης επίσης ασχολήθηκε με την Αστρονομία, και διατύπωσε πολλά σχόλια, άλλα σωστά κι άλλα εσφαλμένα. Σε μία από τις επισημάνσεις του περιέγραφε τη Γη ως σφαιρική. Ο Αρίσταρχος υπήρξε ο σαφέστερος διατυπωτής τής θεωρίας ότι οι πλανήτες τού πλανητικού μας συστήματος κινούνται γύρω από τον Ήλιο. Την ηλιοκεντρική αυτή θεωρία είχαν αρχίσει να προτείνουν αμυδρά οι Πυθαγόρειοι, και κάπως εντονότερα ο Ηρακλείδης, όμως ο Αρίσταρχος την διευκρίνισε επαρκώς και την εδραίωσε.
Ο ίδιος αστρονόμος ασχολήθηκε με τον υπολογισμό τών διαστάσεων [: όγκος, διάμετρος, αποστάσεις] Σελήνης και Ηλίου, με αρκετά ικανοποιητικά για την εποχή του αποτελέσματα τα οποία όμως σήμερα έχουν καταρριφθεί έως έναν μεγάλο βαθμό. Για τις μετρήσεις εκείνες, πάντως, ο Αρίσταρχος εφάρμοζε σωστές μεθόδους, τις οποίες έχουν βελτιώσει οι σημερινοί επιστήμονες.Ο φιλόσοφος Ζήνων από το Κίτιο τής Κύπρου, τον Δ΄ προς Γ΄ αι. π.Χ., μεταξύ διαφόρων - σωστών ή εσφαλμένων - αντιλήψεων που είχε επί αστρονομικών ζητημάτων, πίστευε ότι η Γη είναι σφαιρική. Το ίδιο πίστευε και ο Αρχέδημος την ίδια εποχή. Μεγάλες υπηρεσίες προσέφερε στην Αστρονομία και ο Αρχιμήδης. Ασχολήθηκε με τον υπολογισμό τής διαμέτρου Γης, Σελήνης, Ηλίου, κατέταξε τού πλανήτες κατ' απόσταση από την Γη, κλπ. Υπολόγισε εξ άλλου την διάρκεια τού έτους σε 365,25 ημέρες, καθώς και τις ημερομηνίες τών εκλείψεων Ηλίου και Σελήνης οι οποίες επρόκειτο να σημειωθούν. Το πλανησφαίριο που κατασκεύασε ο ίδιος από γυαλί ή από μέταλλο βελτιώνοντας ουράνιες σφαίρες προγενέστερων επιστημόνων, αποτελεί το πρώτο πλανητάριο [: όπως θα το ονομάζαμε σήμερα] στην Ιστορία, και υπολόγιζε τις κινήσεις όλων τών ουρανίων σωμάτων.Ο Αρίστυλλος από την Σάμο και ο Τιμόχαρις έκαναν κατά τον Γ΄ π.Χ. αι. σημαντικές παρατηρήσεις τών λιγότερο γνωστών αστέρων, κι έθεσαν τις βάσεις για αστρονομικές ανακαλύψεις από μεταγενέστερους αστρονόμους.
Ο Χρύσιππος από τούς Σόλους τής Κιλικίας στη Μ. Ασία, Γ΄ π.Χ. αι., διακήρυττε ότι η Σελήνη ασκεί μεγάλη επίδραση στον πλανήτη μας. Ο Κόνων μελέτησε τις εκλείψεις εις βάθος, συνέταξε ημερολόγιο στο οποίο αναφερόταν πότε ανέτελλαν και πότε έδυαν οι αστέρες, εντόπισε αστερισμούς, κλπ.Ο Ερατοσθένης με αξιοθαύμαστο μαθηματικό τρόπο ο οποίος έχει σωθεί υπολόγισε την περίμετρο τής Γης. Επίσης υπολόγισε με εξ ίσου αξιοθαύμαστη ακρίβεια την λόξωση τής εκλειπτικής, και πραγματοποίησε μετρήσεις τών αποστάσεων Σελήνης και Ηλίου από τη Γη. Ο Απολλώνιος από την Πέργη έθεσε τις θεωρητικές βάσεις για τα επιτεύγματα τών μεταγενεστέρων του αστρονόμων. Μάλλον ήταν οπαδός τού ηλιοκεντρικού συστήματος. Ο Ίππαρχος, αξιοποιώντας κι εμπλουτίζοντας τις μελέτες και τις παρατηρήσεις που είχαν πραγματοποιήσει οι Αρίστυλλος και Τιμόχαρις, ανακάλυψε την μετάπτωση τών ισημεριών, φαινόμενο μεγάλης σημασίας για την Αστρονομία. Επίσης ήταν ο πρώτος που μίλησε για τούς καινοφανείς αστέρες [: nova], και το 134 π.Χ. δικαιώθηκε με την περίπτωση αστέρα αυτού τού είδους, ο οποίος ανήκε στον αστερισμό τού Σκορπιού.Ο ίδιος αστρονόμος συνέταξε ακριβή κατάλογο με περισσότερους από χίλιους απλανείς αστέρες, στον οποίον αναφέρονται η ακριβής θέση και η λαμπρότητα καθενός. Σε άλλον κατάλογο ο οποίος έχει πλέον καθιερωθεί στην επιστήμη, κατέταξε τούς απλανείς αστέρες σε έξι μεγέθη με κριτήριο τη λαμπρότητά τους. Υπολόγισε το (ηλιακό) έτος σε 365 ημέρες 5 ώρες 48΄ 46΄΄ [- δηλαδή 365,24 ημέρες], την θέση τού απογείου τού Ηλίου, την κίνηση τών πλανητών, την λόξωση τής εκλειπτικής, την παράλλαξη τού Ήλιου [- για την οποία, ασκώντας αυτοκριτική, άρχισε να αμφιβάλλει λόγω τού μικρού μεγέθους τού φαινομένου], κλπ. Η επιστημονική του τοποθέτηση επί τού ζητήματος τής κινήσεως ή μη τής Γης δεν είναι σαφώς ξεκαθαρισμένη.Ο Ίππαρχος διέκειτο μεν φιλικά προς το γεωκεντρικό σύστημα, αλλά δεν απέρριψε ποτέ το ηλιοκεντρικό διότι κατά πάσα πιθανότητα γνώριζε την αξία του. Ίσως, καθότι λεπτολόγος και τελειομανής αστρονόμος, περίμενε να ολοκληρώσει τις μελέτες και τις μετρήσεις του πρώτα, ώστε να μπορεί να μιλήσει ανοιχτά και με αδιάσειστα στοιχεία πλέον για την ορθότητα τού ηλιοκεντρικού συστήματος. Εφάρμοσε τα Μαθηματικά σε αστρονομικού και γεωγραφικού χαρακτήρα μετρήσεις, για παράδειγμα με μεγάλη προσέγγιση στον υπολογισμό τού μεσημβρινού τής Γης, καθώς και σε άλλα πρακτικά θέματα.
Πηγή
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
